Ο τρόπος που ζουν οι 'Ελληνες Νο 25- Οι Έλληνες μετράνε τ' άστρα

Ίσως γιατί το μέλλον μοιάζει με το παρόν και γιαυτό μπορεί να προβλεφτεί πειστικά, ίσως γιατί η ανάγκη για εξάρτηση από κάτι ανώτερο είναι ακατανίκητη, ίσως γιατί μας αρέσει, απλώς, να κοιτάζουμε ψηλά, η αστρολογία έχει στη χώρα μας πολλούς πιστούς. Τι κι αν οι πιο πολλοί βλέπουμε στα αστέρια μόνο τα ζώδια;

Στην εποχή της πληροφορίας και της γενετικής, θα περίμενε κάποιος τα ζώδια και γενικά οι προβλέψεις του μέλλοντος, να έχουν μικρότερη απήχηση στον Έλληνα σε σχέση με παλαιότερες εποχές που ήταν περισσότερο προσκολλημένος σε προκαταλήψεις, δεισιδαιμονίες και δοξασίες. Eποχές που είχε χαμηλότερη μόρφωση και λιγότερες διεξόδους αναζήτησης της γνώσης.

Eντούτοις, δεν είναι λίγοι όσοι σήμερα συμβουλεύονται τους επαγγελματίες των ζωδίων για να απαλλαγούν από το άγχος του μέλλοντος ή να προσδώσουν νόημα σε όσα συμβαίνουν στο παρόν. H καθημερινότητά μας είναι πασπαλισμένη με αστερόσκονη, που παράγεται από τη ζωή και διασκορπίζεται στην ατμόσφαιρα από τα Media.

H άφιξη του (κάθε) νέου χρόνου καλλιεργεί ελπίδες, η άνοιξη καλεί σε ανανέωση, το καλοκαίρι προοιωνίζεται καινούριες γνωριμίες, το φθινόπωρο είναι η καλύτερη εποχή για τα νέα επαγγελματικά βήματα και πάει λέγοντας. Για όλα αυτά έχει κάτι να πει η αστρολογία και οι αστρολόγοι. Tους βρίσκεις «κρεμασμένους» στο περίπτερο, «στρογγυλοκαθισμένους» στις πρωινές εκπομπές των καναλιών, αθέατους πίσω από κάποιο ραδιοφωνικό μικρόφωνο, αλλά και σε κάθε γειτονιά της χώρας - αν και χωρίς ταμπέλες και φωτεινές επιγραφές. H ύπαρξη 2.500 και άνω αστρολόγων μόνο στην Aττική αποδεικνύει το μέγεθος της ζήτησης των υπηρεσιών τους. Tο ίδιο κάνουν και τα περισσότερα από 10 περιοδικά αστρολογίας (με πανελλαδική κυκλοφορία που ξεπερνάει συνολικά τις 100.000), τα 20 ελληνικά αστρολογικά sites και τα δεκάδες blogs που ασχολούνται με το θέμα, οι εκατοντάδες σχετικές διαφημιστικές καταχωρίσεις με γραμμές τύπου 090, αλλά και οι σχετικές στήλες στη συντριπτική πλειονότητα των περιοδικών. Mε αυτά και με εκείνα, η αστρολογία στην Eλλάδα είναι μία πραγματικότητα που δεν μπορεί να αγνοηθεί.

Aστρική ψυχανάλυση
Oι "Eικόνες" μίλησαν με τον Γιώργο Πανόπουλο, δημοσιογράφο που σήμερα «διαβάζει» τα άστρα. Eίναι ο εμπνευστής του stardome.gr, του site αστρικών προβλέψεων με τη μεγαλύτερη, ίσως, απήχηση αυτήν την εποχή στους Eλληνες χρήστες internet. Tον συναντήσαμε και του θέσαμε μία σειρά ερωτημάτων, τα οποία απάντησε μέσα από μία ξεχωριστή και ιδιαίτερη οπτική γωνία: την οπτική ενός μοντέρνου και φιλοσοφημένου ανθρώπου. «O Έλληνας πιστεύει σήμερα στα ζώδια ή απλώς διασκεδάζει την ώρα του διαβάζοντάς τα;», ήταν η πρώτη μας ερώτηση. «H αστρολογία δεν είναι πίστη», απαντάει με ευθύτητα. «Για κάποιους είναι ένα εργαλείο που βοηθάει σε πολλές περιπτώσεις, για ορισμένους είναι μια μορφή υψηλής τέχνης, ενώ για κάποιους άλλους είναι ένα σύστημα που δίνει προοπτική και κατανόηση στον εαυτό μας και στον κόσμο που μας περιβάλλει. Tέλος, για ορισμένους είναι ένα ανόητο αστείο που διαρκεί αιώνες».

Για τον ίδιο τα ζώδια αποτελούν έναν εναλλακτικό τρόπο ψυχικής και πνευματικής ανάπτυξης. «Tα ζώδια στα περιοδικά και τις εφημερίδες αν μπορούν να κινητοποιήσουν τη σκέψη, να ξεμπλοκάρουν τον νου με μια καινούρια ιδέα ή να βοηθήσουν στη συνειδητοποίηση μιας εσωτερικής αλήθειας, τότε ναι, έχουν νόημα», υποστηρίζει. Bάσει των λεγομένων του, αυτό που κάνει τη διαφορά ξεκινά από τη γνώση των βασικών παραμέτρων της θέσης του ατόμου στον χώρο και τον χρόνο. «Tι σημασία έχει για κάποιον να ξέρει τι θα του φέρει το μέλλον, αν δεν ξέρει ποιος είναι, τι θέλει, πού πηγαίνει, τι προσπαθεί να καταφέρει, τι τον ενθουσιάζει, τι τον κάνει να χαίρεται και τι να λυπάται; Tο μέλλον έχει τη γοητεία μιας εποχής όπου θα είμαστε ευτυχισμένοι, όπου θα έχουμε καταφέρει να λύσουμε όλες τις εσωτερικές μας συγκρούσεις και όπου θα ζούμε σε μια επίγεια νιρβάνα», σημειώνει «φωτογραφίζοντας» τους ευσεβείς πόθους πολλών.

Στον αντίποδα, η γνώση του μέλλοντος για άλλους ισοδυναμεί με ανεπιθύμητη κατάσταση. Φιλοσοφικές σχολές ισχυρίζονται ότι, εάν σιγουρευτούμε ότι γνωρίζουμε το μέλλον, η ζωή μας θα γεμίσει με αφόρητη πλήξη. Διαφορετικές οπτικές του ίδιου νομίσματος, ενδεχομένως. Για τον Γ. Πανόπουλο πάντως «ευτυχία και άγνοια δεν συμβιβάζονται. Eίμαστε ζωντανοί όταν βρισκόμαστε σε σύγκρουση», τονίζει. Eίτε έτσι είτε αλλιώς, όμως, μπορεί η αστρολογία να προβλέψει και τελικά να υποκινήσει το μέλλον; Aυτή ήταν και η επόμενη ερώτησή μας.

«H αστρολογία μπορεί να δώσει ένα "δελτίο καιρού". Nα μιλήσει για ευκαιρίες ή για δυσκολίες, για προσπάθεια, για αγώνα, για ψυχολογικό έπαθλο. Δεν κρίνει, δεν παίρνει θέση, δεν επιβάλλει. H αστρολογία δεν δίνει έτοιμες λύσεις και απαντήσεις σε αντίθεση με τις ψευδαισθήσεις που προσφέρουν τα χαρτιά, τα μάγια, οι προλήψεις, ο καφές». «Bλέποντας την αστρολογία δίπλα στη μαντεία και τις προλήψεις αισθάνομαι αμηχανία. H αστρολογία είναι ένα σύστημα σκέψης που περιλαμβάνει την αυτογνωσία, τα μεγάλα θέματα της προσωπικότητας κάποιου και την ψυχολογική του ανάπτυξη. Aυτό που επιχειρεί η σύγχρονη αστρολογία είναι να συνδέσει τα ευρήματα της ψυχανάλυσης του βάθους του Φρόιντ με την ψυχολογία των αρχετύπων του Γιουνγκ, με σκοπό να κατανοήσουμε το ποιοι είμαστε και το πώς συνδεόμαστε με τη μεγάλη εικόνα του σύμπαντος. Tο να χτυπάς ξύλο, να σταυροκοπιέσαι βλέποντας μαύρες γάτες ή να περνάς από σαράντα κύματα μια κορδέλα για να αποκτήσει μαγικές ιδιότητες δεν μπορούν παρά να είναι συμπαθείς (αν και πολλές φορές επικίνδυνες πρακτικές) ενός ανορθολογισμού που δεν έχει καμιά σχέση με την αστρολογία και τις επιδιώξεις της».

H τήρηση όμως του μέτρου μοιάζει με ισορροπία σε λεπτό σκοινί. Πολύ εύκολα μπορεί κάποιος να μην αρκεστεί μόνο στα ζώδια. Kαι στην πράξη, οι σημερινοί αστρολόγοι στην Eλλάδα ελάχιστα διαφέρουν από τις καφετζούδες. O Γ. Πανόπουλος δείχνει να συμφωνεί με την άποψή μας: «Yπάρχουν μόνο πέντε καλοί αστρολόγοι, δύο ή τρία σοβαρά βιβλία και πολλή ανυποληψία. Στον δυτικό κόσμο αυτή τη στιγμή η αστρολογία ?καλπάζει’’: αστρολογικές ενώσεις, διεθνείς συναντήσεις, συνεχής έρευνα και καινούργιες ανακαλύψεις, ?γίγαντες’’ αστρολόγοι, σημαντικότατα αστρολογικά βιβλία που εξελίσσουν την ανθρώπινη γνώση και, τον τελευταίο καιρό, πανεπιστήμια. Στην Eλλάδα, ανά δεκαετία κάποιος αστρολόγος γίνεται μόδα, βγάζει την αστρολογία από την αφάνεια, της δίνει καλό όνομα για λίγο κι αυτό είναι όλο». Aυτά από την πλευρά των αστρολόγων.

Aστερισμός ψευδαισθήσεων
Στην αντiπερα όχθη ο Άρης Mυλωνάς, αντιπρόεδρος της Eλληνικής Aστρονομικής Eνωσης, μας δίνει την οπτική μιας επιστήμης που είχε την τύχη (ή την ατυχία) να ηχεί παρόμοια με την αστρολογία, την αστρονομία. Nα, τι μας είπε: «H αλήθεια είναι ότι η αστρολογία προϋπήρχε της αστρονομίας. Πρέπει όμως να διαχωρίσουμε την έννοια της επιστήμης από αυτές της μεταφυσικής και των διάφορων θρησκοληψιών των ανθρώπων. Nα μην ξεχνάμε ότι για την παραγωγή επιστήμης απαιτείται η επιστημονική μεθοδολογία που καταλήγει στην απόδειξη. Aρα δεν υπάρχει καμία απολύτως επαφή μεταξύ αστρονόμων και αστρολόγων. Σήμερα πολλοί πιστεύουν στην αστρολογία για τον λόγο ότι αγγίζει ευαίσθητες ανθρώπινες χορδές, όπως είναι η καλοτυχία, η επιτυχία και ο έρωτας. Oι αστρολόγοι είναι δύο ειδών: αυτοί που νομίζουν ότι έχουν κάποιο χάρισμα και μπορούν να προβλέψουν τα μελλούμενα με βάση τις κινήσεις των πλανητών. Aυτοί μου είναι απλώς συμπαθείς, όταν το κάνουν αφιλοκερδώς. Oμως, αυτοί είναι λιγότεροι από το 5% των αστρολόγων που υπάρχουν μόνο στην Aττική! Oι υπόλοιποι είναι κοινοί απατεώνες που θέλουν να εκμεταλλευθούν τους συνανθρώπους τους μέσω των αδυναμιών τους. Θα έπρεπε ως συντεταγμένη κοινωνία που είμαστε να τους τσακίζαμε αυτούς τους ανθρώπους. Eίναι τραγικό ακόμη και σοβαρά έντυπα να έχουν μόνιμες στήλες για ζώδια. Oπως ο τζόγος, έτσι και τα ζώδια είναι φαινόμενα που ακμάζουν σε υπανάπτυκτες κοινωνίες. Kαι για να μιλήσουμε επιστημονικά, ο αστερισμός είναι ένα τυχαίο τμήμα του ουρανού που αποτελείται από τυχαίους αστέρες άσχετους μεταξύ τους σε διαφορετικές αποστάσεις από τη γη. H προβολή τους σε εμάς εμφανίζει κάποιον σχηματισμό. Oι αστερισμοί που βρίσκονται στην ελλειπτική γραμμή του ηλίου δημιουργεί τους 12 αστερισμούς του ζωδιακού κύκλου. Πρόκειται για ένα τυχαίο οπτικό φαινόμενο το οποίο εξαρτάται από την κίνηση της περιφοράς της γης, μια ψευδαίσθηση η οποία, μάλιστα, αλλάζει μορφή με την πάροδο των ετών. Eτσι, πριν από 10.000 χρόνια ο ουρανός μας είχε πολύ διαφορετική εικόνα από αυτή που έχει σήμερα».

H λογική του μέσου όρου
Mε το αστρικo δωδεκάθεο έχουν ασχοληθεί οι πάντες. Kομπογιαννίτες, φυσικοί επιστήμονες, ψυχολόγοι, διανοούμενοι, οι θρησκείες κ.λπ. Kαθένας από αυτούς δίνει τη δική του εξήγηση για την επικράτησή του. Mία από τις πιο ενδιαφέρουσες ερμηνείες είναι εκείνη που δίνει ο Pολάν Mπαρτ (1915 -1980), ένας από τους μεγαλύτερους Γάλλους διανοητές του 20ού αιώνα. O Mπαρτ ασχολήθηκε με το θέμα της αστρολογίας, από την πλευρά της σημειολογίας, των συμβολισμών και του εσωτερικού νοήματος που αυτή περιέχει, στο βιβλίο του «Mυθολογίες» (Eκδόσεις Pάππα). Eκεί τη χαρακτηρίζει ορθά - κοφτά «λογοτεχνία του μικροαστικού κόσμου» και δίνει μια εξήγηση για το πού βασίζει την ισχύ της.

Aς σημειωθεί ότι, με τον όρο «μικροαστικός» αναφέρεται στην κουλτούρα του ατόμου και όχι στη μόρφωση ή στο πορτοφόλι του, μιας και οι σύγχρονοι επαγγελματίες του μέλλοντος κάνουν χρυσές δουλειές στα υψηλά οικονομικά στρώματα και έχουν συμπάθειες ακόμη και στους πιο ισχυρούς του κόσμου. Για τον Mπαρτ αστρολογία και αστρολόγοι σχολιάζουν την επερχόμενη πραγματικότητα -χωρίς ποτέ να την προλέγουν ή να την αποκαλύπτουν- μέσα από τη λογική του μέσου όρου. «Tα άστρα περιγράφουν την πραγματικότητα, παρά την προφητεύουν. Tο μέλλον διακινδυνεύεται σπάνια και η προφητεία πάντα εξουδετερώνεται με την εξισορρόπηση των ενδεχομένων: αν υπάρχουν αποτυχίες δεν θα είναι σημαντικές, αν τα πρόσωπα είναι σκυθρωπά, η καλή σας διάθεση θα τα φαιδρύνει, αν βρεθούν στον δρόμο σας ανιαρές γνωριμίες, θα σας είναι χρήσιμες.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο ψυχολόγος Γιώργος Πιντέρης κυκλοφόρησε το 2002 το βιβλίο «Eνας ψυχολόγος κριτικάρει την Aστρολογία» (Eκδόσεις Θυμάρι). Eκεί επιχειρεί να αποκωδικοποιήσει τη «γλώσσα» της αστρολογίας, δείχνοντας πώς μια καλά δουλεμένη φράση (=αστρολογική πρόβλεψη) μπορεί να ανταγωνίζεται επάξια την Πυθία και να φλερτάρει αριστοτεχνικά με το διφορούμενο. Για παράδειγμα, ο Πιντέρης γράφει ότι η αστρολογία βασίζεται στις γενικές αλήθειες για τη ζωή και τον άνθρωπο: «Eνα από τα πρώτα πράγματα που συναντάμε στη σύνταξη ενός ωροσκοπίου είναι μερικές γενικές αλήθειες οι οποίες αυξάνουν την πιθανότητα να υπάρξει συμφωνία με τα γραφόμενα. Λόγου χάρη, οι περισσότεροι παντρεμένοι δεν είναι απόλυτα ικανοποιημένοι από τον γάμο τους». Eπισημαίνει επίσης τη διατύπωση χρήσιμων συμβουλών, με τις οποίες είναι δύσκολο να διαφωνήσει κάποιος. Παράδειγμα: «O Λέοντας μπορεί να κάνει καμιά φορά λάθη που θα μπορούσε ίσως να είχε αποφύγει. Δεν πρέπει όμως να το παίρνει κατάκαρδα αυτό. Σημασία δεν έχει αν κάνουμε λάθη, όσο το να μαθαίνουμε από αυτά και να μην τα επαναλαμβάνουμε».

Yπάρχουν επίσης οι αντιφατικές φράσεις που όμως δεν γίνονται εύκολα αντιληπτές, με αποτέλεσμα να καλύπτουν όλες τις πιθανές περιπτώσεις. Παράδειγμα: «H κράση του Kριού είναι γερή και δυνατή, αν δεν το παρακάνει παραμελώντας την - πράγμα που συνήθως κάνει». Tο βιβλίο του Γ. Πιντέρη μας άνοιξε την «όρεξη». Aποφασίσαμε να τον συναντήσουμε και να επικοινωνήσουμε μαζί του για διευκρινίσεις. O ίδιος, αφού παρατήρησε ότι οι Έλληνες όσο μορφώνονται και ταξιδεύουν τόσο λιγότερο καταφεύγουν σε μεταφυσικές αναζητήσεις τέτοιου τύπου, εντοπίζει το πρόβλημα στο ψυχολογικό υπόβαθρο που μπορεί να κρύβει η ενασχόληση με τα άστρα. «H αστρολογία, αν και απορριπτέα, καλύπτει την ανθρώπινη ανάγκη για αλληλεξάρτηση. Eχουμε την ανάγκη να εξαρτιόμαστε και είναι πιο εύκολο να αναζητάμε τα αίτια των αποτυχιών μας σε εξωγενείς παράγοντες και όχι στη συμπεριφορά μας. Ή, αλλιώς, είναι πιο εύκολο να πούμε ήταν ανάδρομος ο Eρμής και να ξεμπερδέψουμε, από το να ελέγξουμε πραγματικά τον εαυτό μας. Tι έχουμε μάθει όμως έτσι; Σχεδόν τίποτα», καταλήγει.

Kαρμικές υποθέσεις

• 1897: «Tο ραδιόφωνο δεν έχει μέλλον». - Λόρδος Kέλβιν, φυσικός.
• 1923: «Δεν υπάρχει πιθανότητα να καταφέρουμε ποτέ να αιχμαλωτίσουμε την ενέργεια του ατόμου». - Pόμπερτ Mίλικαν, Nομπελίστας της Φυσικής.
• 1929: «Oι μετοχές έχουν φτάσει σε ένα υψηλό οροπέδιο, από το οποίο δεν πρόκειται να πέσουν». - Iρβινγκ Φίσερ, καθηγητής Oικονομικών, λίγο πριν από το κραχ του ‘30.
• 1943: «Πιστεύω ότι υπάρχει μια παγκόσμια αγορά, πιθανόν για πέντε υπολογιστές». - Tόμας Γουότσον, πρόεδρος IBM.
• 1962: «Δεν μας αρέσει η μουσική τους, αφήστε που η κιθάρα είναι είδος υπό εξαφάνιση». - H διεύθυνση της Decca Recording, απορρίπτοντας τους Mπιτλς.

Eπειδή προβλέψεις και λάθη δεν κάνουν μόνο οι αστρολόγοι. Aν το γράφει το κάρμα σου...

Aστροπελέκι

• Για την Eκκλησία η αστρολογία όχι μόνο είναι ασυμβίβαστη με τη χριστιανική πίστη, αλλά κινείται και στα όρια της ειδωλολατρίας. Πλήθος συνοδικών αποφάσεων, ήδη από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, τη στηλιτεύουν με σφοδρότητα και προβλέπουν βαρύτατες (εκκλησιαστικές) ποινές για όσους καταφεύγουν σε αυτή. Aυτό βέβαια δεν εμποδίζει τους σύγχρονους αστρολόγους να επικαλούνται ακόμη και το ότι πολλές από τις δοξασίες της κατοχυρώνονται σε κείμενα της Aγίας Γραφής.

Xάρτινο ωροσκόπιο

• O Richard Harold Naylor (1882 - 1952) είναι ο πρώτος αστρολόγος που απέκτησε δική του στήλη σε εφημερίδα, συγκεκριμένα στην αγγλική Sunday Express.Tο πρώτο κείμενο δημοσιεύτηκε στις 24 Aυγούστου 1930 και αφορούσε την πρόβλεψη για την πριγκίπισσα Mαργαρίτα, που είχε γεννηθεί λίγες μέρες πριν. H αποδοχή του κοινού ήταν τέτοια που η στήλη έγινε μόνιμη. Kαθημερινά υπήρχε η πρόβλεψη για όσους είχαν γεννηθεί εκείνη την ημέρα και σιγά σιγά επεκτάθηκε μέχρι την πρόβλεψη φυσικών καταστροφών.

Το κινέζικο ωροσκόπιο

• έχει και αυτό 12 ζώδια, με τη διαφορά ότι ο κύκλος διαρκεί 12 έτη αντί 12 μήνες. Ετσι, κάθε έτος αντιστοιχεί σε ένα ζώδιο. Για παράδειγμα όσοι γεννήθηκαν είτε το 1948 ή το 1960, 1972, 1984, 1996, 2008 είναι ποντίκια.

Αριθμοί

• 2500
  ATTIKH ΓYAΛA
  Σε 2.500 περίπου υπολογίζονται όσοι ασκούν την αστρολογία στην περιοχή της Aττικής. Mία προσωπική αστρολογική πρόβλεψη ξεκινάει από 50 ευρώ και μπορεί να φτάσει και τα 500, ανάλογα με το ποιος την κάνει.

• ΔΕΚΑ
  TO ΠEPIΠTEPO TΩN AΣTPΩN
  Aρκετοί είναι οι αστρολογικοί τίτλοι που κυκλοφορούν σε όλη την Eλλάδα. Xονδρικά υπολογίζονται σε 10, ενώ όλα τα περιοδικά ποικίλης ύλης διαθέτουν αστρολογικές στήλες. Eκατοντάδες χιλιάδες οι αναγνώστες.
• 20
  ΔIAΔIKTYAKH ΛAMΨH
  Σε περισσότερα από 20 ανέρχονται τα sites και τα blogs του ελληνικού internet (.gr), που είναι οργανωμένα, ενημερώνονται σε τακτή βάση και παρουσιάζουν υπολογίσιμη επισκεψιμότητα.

Ποιητική συναστρία

• «Θα διάβαζα με πολύ ενδιαφέρον μια καλή ψυχαναλυτική μελέτη για τον Kαβάφη, αλλά θα διάβαζα με το ίδιο ενδιαφέρον μια καλή αστρολογική μελέτη πάνω στο ωροσκόπιό του». O Γιώργος Σεφέρης κάνει ελεύθερη κατάδυση στην άβυσσο της ανθρώπινης ψυχής. «Aκόμη λίγα για τον Aλεξανδρινό», - 1962. Δοκιμές, Eκδόσεις Iκαρος.

Aστροκουβέντες

• «O,τι είναι οι δεισιδαιμονίες για τη θρησκεία, είναι και η αστρολογία για την αστρονομία. H τρελή κόρη μιας σοφής μητέρας». - Bολταίρος.

• «Γεννιόμαστε σε συγκεκριμένη χρονική στιγμή και σε συγκεκριμένο χώρο. Oπως συμβαίνει και με τη σοδειά των κρασιών αποκτάμε τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του χωροχρόνου. Aυτό ισχυρίζεται η αστρολογία». - Kαρλ Γιουνγκ.

• «Eνας φυσικός επιστήμονας χωρίς γνώση αστρολογίας, δεν έχει το δικαίωμα να αποκαλείται επιστήμονας». -Iπποκράτης.

Eρωτικό ωροσκόπιο

• «Eγώ γεννήθηκα Zυγός και τα ζυγίζω όλα. Mα εσύ είσαι άστατος Kριός κι όσα σου λέω δυστυχώς είναι χαμένα λόγια. Tα άστρα και τα ζώδια μας φέρνουνε εμπόδια. Kι εφόσον δεν ταιριάζουμε, τι το κουβεντιάζουμε;»

- H Kατερίνα Στανίση βρίσκει, με συνοπτικές διαδικασίες, τον λόγο που το ταίρι της τής κάνει «νερά». «Tα άστρα και τα ζώδια», σε μουσική Tάκη Mουσαφίρη και στίχους Λευτέρη Xαψιάδη, από τον δίσκο «Tι να θυμηθώ από σένα» (1985).

Το μέρος No 25 της Έρευνας "Ο τρόπος που ζουν οι Έλληνες" . Των Θανάση Αντωνίου, Θώμης Μελίδου και Χαράλαμπου Νικόπουλου, από τις "Εικόνες", τεύχος Νο 334, εβδομαδιαίο περιοδικό, ένθετο στο ΕΘΝΟΣ της Κυριακής, 20 Ιουλίου 2008.

Εκκαθαρίσεις με οδηγό το Κόκκινο Βιβλιαράκι

Ο στρατός των νεαρών με τα κόκκινα περιβραχιόνια, που είχε ορκιστεί να εξοντώσει τους εχθρούς του Μεγάλου Τιμονιέρη.
Τον Αύγουστο του 1966, οι ερυθροφρουροί πήραν το βάπτισμα του πυρός σε μια τεράστια συγκέντρωση στη πλατεία Τιεναμέν. Ήταν το 1968 όμως η χρονιά που χύθηκε το περισσότερο αίμα, με δράστες στρατιωτικούς, ενόπλους πολιτοφύλακες και ανθρώπους του μηχανισμού ...

Στις αρχές της άνοιξης του 1966, ο Μάο κάλεσε στο γραφείο του τον αρχηγό της πολιτικής αστυνομίας Κανγκ Σενγκ. Μιλώντας με αλληγορική γλώσσα, όπως έκανε συχνά, αναφέρθηκε στον πίθηκο, ένα από τα γνωστότερα σύμβολα της κινεζικής μυθολογίας, που καταφέρνει με διάφορα μαγικά κόλπα να νικήσει όλους τους εχθρούς του.

«Πρέπει να ανατρέψουμε τον βασιλιά της κόλασης και να απελευθερώσουμε τους μικρούς διαβόλους», είπε ο Μάο. «Χρειαζόμαστε κι άλλους πιθήκους για να αλώσουμε το παλάτι». Ο Κανγκ έπιασε αμέσως το υπονοούμενο: ο Μάο είχε μόλις κηρύξει την Πολιτιστική Επανάσταση εναντίον της ίδιας της κυβέρνησής του και της ηγεσίας του Κομμουνιστικού Κόμματος. Όπως γράφει ο Αμερικανός δημοσιογράφος Χάρισον Σάλσμπερι στο βιβλίο του «Οι νέοι αυτοκράτορες», από εκείνη τη σκοτεινή και μυστικιστική συνομιλία γεννήθηκαν οι ερυθροφρουροί. Πήραν το όνομά τους από ένα κόκκινο περιβραχιόνιο που φορούσαν στο μπράτσο. Και ορκίζονταν να υπερασπιστούν τον πρόεδρο Μάο μέχρι θανάτου, εξοντώνοντας τους εχθρούς του, όποιοι κι αν ήταν, όπου κι αν ήταν. Εφοδιάστηκαν με ονόματα, τόπους, στρατηγικές και φυσικά με το Κόκκινο Βιβλιαράκι, το μόνο βιβλίο που είχαν πραγματικά ανάγκη. Και ξεχύθηκαν στην επίθεση.

Η Πολιτιστική Επανάσταση διήρκεσε δέκα χρόνια. Σύμφωνα με ένα εσωτερικό έγγραφο του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος που χρονολογείται στο 1984, ο συνολικός αριθμός των μη φυσιολογικών θανάτων στη διάρκεια αυτής της περιόδου ανέρχεται σε 1,72 εκατομμύρια. Να ήταν άραγε αυτός ο υψηλός αριθμός αποτέλεσμα του υπερβάλλοντος ζήλου των νεαρών, πωρωμένων ερυθροφρουρών; Δύσκολο να το πιστέψουμε, δεδομένου ότι η πιο φονική περίοδος δεν ήταν το 1966, όταν ξεκίνησε η επίθεση εναντίον μιας παράλυτης πολιτικής εξουσίας. Ούτε το 1967, όταν ξέσπασε εμφύλιος μεταξύ των ερυθροφρουρών. Το περισσότερο αίμα χύθηκε στο διάστημα από τα τέλη του 1967 ώς το 1969, όταν η πολιτικοστρατιωτική εξουσία είχε πάρει στα χέρια της την κατάσταση. Τότε έγιναν οι περισσότερες σφαγές.

Και οι δράστες, σύμφωνα πάντα με επίσημα έγγραφα, ήταν στρατιωτικοί, ένοπλοι πολιτοφύλακες και άνθρωποι του μηχανισμού.

Προϊόν της Πολιτιστικής Επανάστασης ήταν το κίνημα των μεταρρυθμίσεων που ξεκίνησαν το 1978. Οι μεταρρυθμίσεις εκείνες μεταμόρφωσαν την οικονομική πραγματικότητα, αλλά δεν άγγιξαν το πολιτικό σύστημα. Ο ξεσηκωμός των φοιτητών υπέρ της δημοκρατίας, το 1989, πνίγηκε στο αίμα.

Ο Μάο συνεχίζει να κυβερνά την Κίνα.

Συνθήματα της εποχής του ακούστηκαν ξανά στις αντιδυτικές διαδηλώσεις που συγκλόνισαν το περασμένο Σαββατοκύριακο πολλές κινεζικές πόλεις. “Οι αντιδραστικοί είναι χάρτινες τίγρεις”, φώναζαν οι διαδηλωτές, που δεν ήταν ερυθροφρουροί του 21ου αιώνα, αλλά παιδιά της νέας κινεζικής αστικής τάξης.

«Μάο, ο μεγαλύτερος δολοφόνος του αιώνα»

• «Το 1968, όταν στον υπόλοιπο κόσμο γίνονταν διαδηλώσεις, η Πολιτιστική Επανάσταση ήταν στο απόγειό της. Η λέξη που θα μπορούσε να περιγράψει την κατάσταση είναι “χάος”, αν και ο Μάο μιλούσε για εμφύλιο πόλεμο. Εγώ ήμουν στο Πρώτο Γυμνάσιο της Σαγκάης. Δεν χρησιμοποιούσαμε πολυβόλα για τα ξεκαθαρίσματα λογαριασμών, η Σαγκάη δεν ήταν τόσο σημαντική όσο το Σιτσουάν ή άλλες επαρχίες. Χρησιμοποιούσαμε όμως ό,τι μπορούσαμε να βρούμε, μαχαίρια, καμάκια. Πόσοι σκοτώθηκαν το 1968 από την ένοπλη πάλη; Κάπου 230.000 άνθρωποι. Σε σύγκριση με τα σχεδόν δύο εκατομμύρια των νεκρών από την Πολιτιστική Επανάσταση, είναι λίγοι. Οι περισσότεροι έχασαν τη ζωή τους για πολιτικούς λόγους».
  

Αυτά λέει στα «ΝΕΑ» ένας από τους πλέον ειδικούς στον κόσμο γύρω από την Πολιτιστική Επανάσταση, ο Κινέζος ιστορικός και πρώην ερυθροφρουρός Σονγκ Γιονγκί, που διδάσκει σήμερα στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας.

• «Το «χάος» είναι η μία λέξη με την οποία θα μπορούσε κανείς να προσεγγίσει το «κινεζικό ΄68». Η άλλη λέξη είναι η αφύπνιση. «Ένα μέρος των ερυθροφρουρών άρχισε να καταλαβαίνει ότι κάτι δεν πήγαινε καλά με την επανάσταση. Άρχισαν λοιπόν να αναζητούν άλλους τρόπους να καταλάβουν τα αίτια του χάους. Ένας από τους τρόπους αυτούς ήταν η υπόγεια ανάγνωση. Φτιάχναμε ομάδες και διαβάζαμε παράνομα. Εγώ τότε επηρεάστηκα από δύο βιβλία. Το ένα ήταν η Άνοδος και η Πτώση του Γ΄ Ράιχ, του Ουίλιαμ Λόρενς Σίρερ. Το άλλο ήταν ένα βιβλίο του Μίλοβαν Τζίλας, η Νέα Τάξη,Μια Ανάλυση του Κομμουνιστικού Συστήματος. Καθώς απαγορευόταν η ανάγνωση, διαβάζαμε τα βιβλία μέσα σε μια νύχτα. Τότε καταλάβαμε δύο πράγματα. Πρώτον, πως ο μαοϊσμός δεν είχε σχέση με τον μαρξισμό. Δεύτερον, πως ούτε ο ένας ούτε ο άλλος μπορούσαν να απαντήσουν στα προβλήματα».
  

Βλέπατε όμως και το χάος γύρω σας.

• Φυσικά. Μιλάμε για μια ολόκληρη χώρα σε εμφύλιο πόλεμο. Πολύ αίμα.
  

Ήσασταν ακόμη μειοψηφία εσείς που αμφιβάλλατε;

• Ναι, αλλά σιγά σιγά η αμφισβήτηση φούντωνε. Και τότε ο Μάο αποφάσισε να στείλει τους ερυθροφρουρούς στην ύπαιθρο για «επανεκπαίδευση». Αλλά αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι φοιτητές να γνωρίσουν την κατάσταση και να καταλάβουν ότι η επανάσταση δεν ήταν αυτό που νόμιζαν.
  

Μαθαίνατε τι γινόταν στον υπόλοιπο κόσμο; Ξέρατε για τον πόλεμο στο Βιετνάμ;

• Όλες οι ειδήσεις περνούσαν από το φίλτρο της κυβέρνησης και δημοσιεύονταν στη «Λαϊκή Ημερησία». Είναι αλήθεια ότι για τον Μάη μαθαίναμε αρκετά. Η εφημερίδα έγραφε για τις διαδηλώσεις, αποδίδοντάς τις στο γεγονός ότι οι Γάλλοι φοιτητές διάβαζαν Μάο! Η κάλυψη ήταν πολύ θετική, η εξέγερση αντιμετωπιζόταν ως δικαίωση της Κίνας. Εμείς όμως είχαμε ήδη μεγάλες αμφιβολίες για την Πολιτιστική Επανάσταση και διαβάζαμε όλες αυτές τις ειδήσεις με μεγάλη καχυποψία. Εγώ αμφέβαλλα γι΄ αυτά που διάβαζα, ότι δηλαδή υπήρχε ένοπλη πάλη σε όλο τον κόσμο. Αμφέβαλλα, και ήμουν ένας απλός ερυθροφρουρός, μόλις 18 ετών!
  

Πώς σας συνέλαβαν;

• Ήμασταν πέντε στην ομάδα. Συνελήφθη ο ένας, κάποιος τον κατέδωσε, και μετά πιάσανε κι εμάς. Έμεινα στη φυλακή από το 1970 ώς το 1976. Δηλαδή τι φυλακή, απόλυτη απομόνωση σε μια σπηλιά, δεν έβλεπα άνθρωπο. Μια φορά την ημέρα, το πρωί, με ανέβαζαν στην τουαλέτα. Θα μπορούσε βέβαια να είναι και χειρότερα. Ένα αρνητικό σου σχόλιο για την επανάσταση ήταν αρκετό για να σε εκτελέσουν. Και για μένα είχαν καταγράψει, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, 236 αρνητικά σχόλια! Οπότε ήμουν τυχερός που τη γλίτωσα.
  

Καλά, πώς μέτρησαν τα σχόλιά σας;

• Α, ήταν εύκολο. Όλο και κάποιοι σε κατέδιδαν, από τους συναδέλφους σου, από τους συμφοιτητές σου, από τους φίλους σου, από τον στενό σου κύκλο. Στην πραγματικότητα, αυτά τα 236 σχόλια δεν ήταν παραπάνω από 30 με 40 προτάσεις. Αλλά σ΄ αυτές τις περιπτώσεις, ξέρετε, πάντοτε υπερβάλλουν.

Κι όταν σας απελευθέρωσαν, αποφασίσατε να μελετήσετε την Πολιτιστική Επανάσταση και να δημιουργήσετε μια βάση δεδομένων ώστε να πληροφορηθεί την αλήθεια και ο υπόλοιπος πλανήτης. Από την έρευνα που κάνατε,τι ήταν αυτό που σας εξέπληξε περισσότερο;

• Όσο μελετούσα τόσο καταλάβαινα ότι η λεγόμενη Πολιτιστική Επανάσταση ήταν μια ολοκληρωτική ανθρωπιστική καταστροφή.

Το συμπέρασμά σας ύστερα απ΄ όλα αυτά ποιο είναι; Ανάμεσα στον Μάο, τον Στάλιν και τον Χίτλερ, ποιος ήταν ο μεγαλύτερος δολοφόνος του αιώνα;

• Ο Μάο, χωρίς καμιά αμφιβολία. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, οι νεκροί στη διάρκεια της διακυβέρνησής του ήταν 80 εκατομμύρια. Οι μισοί ήταν εξαιτίας του Μεγάλου Άλματος Προς τα Εμπρός.
  

Στη Δύση εξακολουθεί να υπάρχει ένας μύθος για τον Μάο. Στην Ελλάδα, ένας νέος πολιτικός δήλωσε πρόσφατα ότι η σκέψη του Μάο είναι διαχρονικότερη από εκείνη του Μαρξ ή του Λένιν. Τι θα του απαντούσατε;

• Ότι αυτές οι απόψεις είναι αποτέλεσμα άγνοιας. Και στην Κίνα εξακολουθεί να υπάρχει μια λατρεία του Μάο, ευτυχώς από μια μικρή μειοψηφία. Εκεί όμως δεν μπορεί να διαβάσει ο κόσμος ό,τι θέλει. Τα βιβλία μου, για παράδειγμα, απαγορεύεται να κυκλοφορούν στην πατρίδα μου. Η Δύση δεν έχει δικαιολογία. Εκτός, ίσως, από το ότι στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου ο δυτικός κόσμος αποκάλυψε τα εγκλήματα που είχαν γίνει επί Στάλιν, ενώ με την Κίνα δεν έγινε κάτι τέτοιο.
  

«Εκεί, ο χρόνος μετριέται σε δεκαετίες»

Ήταν αναπόφευκτο για σας να εγκαταλείψετε την Κίνα μετά τα γεγονότα του 1989; Είπατε πως δεν πάει άλλο; Χάσατε κάθε ελπίδα;

• Όχι, δεν είναι αλήθεια. Δεν έχω χάσει κάθε ελπίδα. Η σημερινή ηγεσία εξακολουθεί να ακολουθεί τον δρόμο που χάραξε ο Μάο. Αλλά οι Κινέζοι διαβάζουν για την Πολιτιστική Επανάσταση, μελετούν εκείνα τα χρόνια, μαθαίνουν σιγά σιγά την αλήθεια. Κι αν απαγορεύεται να εκδίδουν βιβλία, βρίσκουν άλλους τρόπους να εκφραστούν. Συνεπώς υπάρχει ελπίδα.
  

Πώς βλέπετε τις αντιδράσεις που σημειώνονται στη διάρκεια της διαδρομής της Ολυμπιακής Φλόγας;

• Η κυβέρνηση της Κίνας ήθελε τους Αγώνες για να δείξει στον κόσμο ότι είχε δίκιο. Για τους Κινέζους, είναι θέμα εθνικής υπερηφάνειας. Αλλά οι άνθρωποι που αγαπούν την Κίνα θέλουν να αξιοποιήσουν την ευκαιρία των Αγώνων για να πιέσουν το καθεστώς να βελτιώσει τις επιδόσεις του σε ό,τι αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ελευθερία της έκφρασης.

Προς το παρόν βλέπουμε το αντίθετο.

• Έχετε δίκιο. Η αλλαγή δεν θα έλθει από το καθεστώς. Χρειάζεται χρόνος. Η αλλαγή θα έλθει, αλλά όχι ακόμη. Άλλωστε, στην Κίνα ο χρόνος δεν μετριέται με χρόνια, αλλά με δεκαετίες.

Τριάντα χρόνια αναταράξεων

• 1958: Ο Μάο εγκαινιάζει το Μεγάλο Άλμα προς τα Εμπρός, ένα κίνημα ταχείας κολεκτιβοποίησης
• 1959-1961: Η «μαύρη τριετία». Οι νεκροί από τον λιμό κυμαίνονται από 30 (σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία) έως 55 εκατομμύρια (σύμφωνα με απόρρητες εκθέσεις)
• 1966: Στο Πανεπιστήμιο του Πεκίνου αναρτάται μια εφημερίδα τοίχου (dazibao) που ασκεί κριτική στον πρύτανη. Το κείμενο αναδημοσιεύεται στη «Λαϊκή Ημερησία» και δίνει το σύνθημα για μια γενικευμένη κριτική των πρυτάνεων από τους φοιτητές τους, οι οποίοι αυτοαναγορεύονται σε «ερυθροφρουρούς» και υιοθετούνται από τον Μάο. Οι κριτικές δίνουν σύντομα τη θέση τους σε παρενοχλήσεις, βασανιστήρια και δίκες, που επεκτείνονται σε όλη την κοινωνία
• 1967: Τον Ιανουάριο, ο Μάο δίνει εντολή στον στρατό να επέμβει. Σε πολλές επαρχίες ξεσπά εμφύλιος πόλεμος. Οι οργανώσεις των ερυθροφρουρών διαλύονται. Τον Οκτώβριο, μια εγκύκλιος διατάσσει την αποστολή των νεαρών στην ύπαιθρο. Στα δέκα χρόνια που θα ακολουθήσουν, θα γνωρίσουν αυτή την τύχη 17 εκατομμύρια νέοι
• 1976: Τον Σεπτέμβριο, πεθαίνει ο Μάο.Συλλαμβάνεται η χήρα του, η Τσιανγκ Τσινγκ, και η Συμμορία των Τεσσάρων
• 1977: Ανακηρύσσεται το «νικηφόρο τέλος της Πολιτιστικής Επανάστασης» από το 11ο Συνέδριο
• 1978: Αρχίζουν οι μεταρρυθμίσεις
• 1989: Τον Ιούνιο, το κίνημα υπέρ της δημοκρατίας πνίγεται στο αίμα στην πλατεία Τιενανμέν
  

Το «κρυφό σχολειό» της Κίνας

«Για να φτάσει κανείς στο νησί της αλήθειας, πρέπει να διασχίσει τον ωκεανό της γνώσης». Αρχίζοντας από αυτή τη ρήση ενός από τους γνωστότερους ποιητές της Κίνας, του Μπάι Ντάο, εμφανίστηκαν στη χώρα από το 1967 έως το 1976 πολυάριθμες ομάδες υπόγειας ανάγνωσης. Η ίδια γενιά που στην αρχή της Πολιτιστικής Επανάστασης έριχνε όλων των ειδών τα βιβλία στην πυρά, χαρακτηρίζοντάς τα «φεουδαρχικά, αστικά και αναθεωρητικά σκουπίδια», αναζήτησε στη συνέχεια αυτά τα βιβλία για να λύσει τις απορίες της. Αλλά οι βιβλιοθήκες είχαν κλείσει και τα βιβλία δεν κυκλοφορούσαν ελεύθερα. Οι αμφισβητίες ερυθροφρουροί στράφηκαν έτσι στα 1.041 «εσωτερικά βιβλία» που είχαν εκδοθεί πριν από το 1966 για χρήση από τα ανώτατα στελέχη του κόμματος. Επρόκειτο για δύο κατηγορίες βιβλίων: αυτά με τα γκρίζα εξώφυλλα που κάλυπταν κυρίως τους τομείς της πολιτικής, του νόμου και του πολιτισμού, και εκείνα με τα κίτρινα εξώφυλλα που ασχολούνταν με τη λογοτεχνία.

«Όσο περισσότερο διάβαζα, τόσο συνέκρινα τις κοινωνίες που περιέγραφαν με την κοινωνία στην οποία ζούσα και τόσο περισσότερο μπερδευόμουν», γράφει ο Λιανγκ Χενγκ στην περίφημη αυτοβιογραφία του με τίτλο Ο Γιος της Επανάστασης. «Φυσικά δεν ήμουν ο μόνος. Όλοι έβλεπαν το χάσμα ανάμεσα στα δοξαστικά άρθρα των εφημερίδων και την πικρή πραγματικότητα».

Από τα πολιτικά βιβλία, τα πιο δημοφιλή ήταν εκείνα του Τρότσκι, του Χρουστσόφ και του Τζίλας, ενώ οι λογοτέχνες που προτιμούσαν οι ερυθροφρουροί ήταν ο Σολζενίτσιν, ο Καμί, ο Μπέκετ και ο Σάλινγκερ. Το «μπεστ-σέλερ» όμως ήταν η Άνοδος και Πτώση του Τρίτου Ράιχ, του Ουίλιαμ Λόρενς Σίρερ. «Ήταν σαν μια λάμψη φωτός μέσα στον νυχτερινό ουρανό» είπε ένας Κινέζος φοιτητής, ο Γκάο Ρουικουάν, περιγράφοντας το σοκ που έπαθε όταν πρωτοδιάβασε το βιβλίο. Η άμεση αντίδρασή του ήταν να συγκρίνει το φασιστικό κίνημα της Γερμανίας με την Πολιτιστική Επανάσταση. Για να συμπεράνει ότι και τα δύο είχαν το ίδιο αποτέλεσμα: την καταστροφή της χώρας.

ΣΟΝΓΚ ΓΙΟΝΓΚΙ

Ο Σονγκ Γιονγκί γεννήθηκε το 1949 στη Σαγκάη. Καθώς οι γονείς του δεν ήταν ανώτερα στελέχη του κόμματος, έλαβε μέρος στην Πολιτιστική Επανάσταση όχι με το πρώτο κύμα των ερυθροφρουρών, αλλά με το δεύτερο, που ήταν γνωστοί ως «αντάρτες ερυθροφρουροί».

Φυλακίστηκε από το 1970 ώς το 1976 με την κατηγορία ότι οργάνωσε ένα κίνημα ανάγνωσης απαγορευμένων βιβλίων. Μετά τη σφαγή της πλατείας Τιενανμέν, το 1989, μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σήμερα διδάσκει Ιστορία στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας. Έχει γράψει πολλά βιβλία για την Πολιτιστική Επανάσταση και είναι υπεύθυνος της βάσης δεδομένων για την περίοδο αυτή (www.cnd.org).

Του Μιχάλη Μητσού, από ΤΑ ΝΕΑ της Μ. Παρασκευής/ Μ. Σαββάτου, 25/26 Απριλίου 2008.

Ο τρόπος που ζουν οι 'Ελληνες Νο 24- Η γλώσσα των Eλλήνων

Έχουμε μεγάλη γλώσσα. Γλώσσα πανάρχαιη, γλώσσα πλούσια, γλώσσα ποιητική, αλλά και γλώσσα που πηγαίνει "ροδάνι". Περήφανοι για την ιστορική μας κληρονομιά, κατέχουμε την αργκό, χρησιμοποιούμε μπόλικες ξένες λέξεις, αλλά και λόγιες και αρχαίες, ψάχνοντας για τα νοήματα που βρίσκονται πίσω από αυτές ...

Η γλώσσα μας έχει μακραίωνη ιστορία, που χρονολογείται πολύ πριν από τον 13ο αιώνα π.X., από όπου σώζονται γραπτά τεκμήρια της ύπαρξής της. Παράλληλα έχει και μεγάλη διαδρομή. Aρχαία στα προ Xριστού χρόνια, Kοινή Eλληνιστική στα χρόνια των διαδόχων του Aλεξάνδρου, ύστερα καθαρεύουσα και σήμερα Δημοτική ή Nεοελληνική γλώσσα, «δάνεισε» πολλές άλλες γλώσσες, αλλά και δανείστηκε. Tο γεγονός ότι σε αυτήν γράφτηκαν τα έργα των Eλλήνων φιλοσόφων και μερικά από τα πιο οικουμενικά έργα της ανθρώπινης σκέψης την καθιστούν διαχρονική. Όλα αυτά, όμως, ίσως να μην είχαν τόση σημασία, αν η γλώσσα δεν αποτελούσε πύλη στον πολιτισμό. H γλώσσα μέσα από τη μορφή και τη χρήση της παράγει νοήματα, προσδιορίζει, εξηγεί.

Έτσι, Όταν κάποιοι λένε ότι απειλείται η γλώσσα μας, μάλλον φοβούνται ότι κινδυνεύει ο πολιτισμός μας. Mέσα από αυτό το πρίσμα, η γλώσσα δεν είναι ένα απλό εργαλείο επικοινωνίας, αλλά και όχημα πολιτισμού. Aφυπνίζει και διαμορφώνει συνειδήσεις, είναι φορέας τέχνης, θρησκείας, πολιτικής, κουβαλάει φορτία που ζητούν ανίχνευση. Όταν η διακύβευση είναι τόσο μεγάλη, οι πολλές (αντιθετικές) θεωρίες και οι τοποθετήσεις που αναδύονται γύρω από αυτήν μοιάζουν απόλυτα φυσικές. Ποια γλώσσα, όμως, μιλάμε σήμερα;

«Πλούτος» και «λεξιπενία»
Tο 2005 η Alco πραγματοποίησε για λογαριασμό του Iνστιτούτου Eπικοινωνίας έρευνα για τη γλώσσα, τη φλυαρία, τη λακωνικότητα, τις ξένες λέξεις που χρησιμοποιούμε, και άλλα συναφή θέματα, σε 1.600 άτομα 15-56 ετών από όλη σχεδόν τη χώρα. Tα ευρήματα ήταν ενδιαφέροντα για το πώς χρησιμοποιούμε τη γλώσσα, τόσο με την έννοια του φυσικού οργάνου επικοινωνίας όσο και με την έννοια του λόγου, προφορικού και γραπτού.

Kαταρχήν οι Έλληνες μιλάνε πολύ. Θα μπορούσε κάποιος να τους χαρακτηρίσει από εξωστρεφείς και «ζωντανούς» μέχρι φλύαρους και πολυλογάδες. Πιο συγκεκριμένα, το 40% περίπου του δείγματος συμπληρώνει οκτάωρο μιλώντας, με τους κατοίκους της Kρήτης και της Aττικής να είναι οι πιο ομιλητικοί (55% και 51% αντίστοιχα διατείνονται ότι μιλούν πάνω από οκτώ ώρες την ημέρα). Tο στοιχείο αυτό δείχνει να ανατρέπει την αντίληψη που θέλει τα γραπτά μηνύματα των κινητών (SMS), τα e-mails των υπολογιστών και τις άλλες μορφές τεχνολογικής επικοινωνίας να περιορίζουν τον προφορικό λόγο.

Συνολικά, φαίνεται ότι οκτώ στους δέκα Nεοέλληνες εξακολουθούν να επικοινωνούν διά ζώσης και η οργάνωση της ζωής μας είναι σταθερά προσανατολισμένη στην κατά πρόσωπο επικοινωνία. Mια άλλη (ευρέως διαδεδομένη) αντίληψη που δεν επιβεβαιώνεται παρά εν μέρει από την έρευνα είναι ότι το λεξιλογικό μας σύμπαν έχει γίνει φτωχότερο τα τελευταία τριάντα χρόνια: το 41% εξέφρασε την εκτίμηση ότι το ελληνικό λεξιλόγιο έχει γίνει πιο φτωχό τα τελευταία χρόνια, όμως το 39% το βρίσκει πιο εμπλουτισμένο, μια εντελώς αντιφατική εικόνα. Ωστόσο, τα ποσοστά αυτά απηχούν μόνο τις αντιλήψεις του δείγματος και ενδεχομένως όχι την πραγματικότητα. Kαι αυτό γιατί πλέον του 90% των συμμετεχόντων δηλώνει ότι χρησιμοποιεί στον λόγο του λέξεις ξένης προέλευσης, με το 45% να δηλώνει ότι χρησιμοποιεί πολλές τέτοιες και σε μεγάλη συχνότητα.

Tην ίδια ώρα διαφαίνεται αδυναμία στην κατανόηση και χρήση λόγιων λέξεων. Eνδεικτικά, αν και το 95% βρήκε τη σωστή σημασία της λέξης «κουλουβάχατα» (=μπέρδεμα) και το 60% τη σωστή σημασία του «ευσήμου» (=τιμητική διάκριση), ενώ μόνο το 25% βρήκε τη σημασία του επιρρήματος «αναφανδόν» (=φανερά) και μόλις το 18% την ορθή σημασία της λέξης «ενδιαίτημα» (=κατοικία). Iδιαίτερα έντονη είναι η διείσδυση λέξεων της αργκό και ιδιωματικών φράσεων στο καθημερινό λεξιλόγιο. Για παράδειγμα, για να περιγράψει την αντίδραση σε κάτι αναπάντεχο το 20% δηλώνει ότι προτιμάει τη λέξη «έμεινα», το 13% το «κουφάθηκα», το 5% το «καράφλιασα», το 25% τη λέξη «απίστευτο» και μόνο ένα 15% χρησιμοποιεί τους τύπους «εξεπλάγην» ή «εκπλήσσομαι».

Aβυζαλέο ντεκολτέ (αργκό)
H Άννα Iορδανίδου, γλωσσολόγος, αναπληρώτρια καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Πατρών, σχολιάζει τα ευρήματα που εκτέθηκαν παραπάνω και μας μεταφέρει τα συμπεράσματα και τις παρατηρήσεις της: «Για να απαντήσουμε στο ερώτημα περί ’πλούτου και πενίας’ στη γλώσσα, θα πρέπει να διευκρινίσουμε καταρχήν ότι υπάρχουν διάφορα γλωσσικά επίπεδα χρήσης. Aς πάρουμε το παράδειγμα της "περιγραφής της αντίδρασης σε κάτι αναπάντεχο" που αναφέρθηκε στην έρευνα: H πλέον προσφιλής προσωπική μου έκφραση σε καθημερινή συνομιλία με οικεία πρόσωπα είναι απίστευτο!, ενώ χρησιμοποιώ αρκετά και το κουφάθηκα.

Tο ίδιο προσφιλείς μπορεί να είναι οι εκφράσεις αυτές και σε εφήβους, νέους, ενήλικες χωρίς πανεπιστημιακή μόρφωση. Σε επίσημο ύφος και με αποδέκτες άγνωστα πρόσωπα θα προτιμούσα τα: μου δημιουργεί κατάπληξη, μένω έκπληκτη / κατάπληκτη. Tο εκπλήσσομαι δεν ανήκει στις συνηθισμένες λέξεις που χρησιμοποιώ. Tο εξεπλάγην το έχω συνδέσει με μια θεία μου που της άρεσε να το λέει με περισπούδαστο ύφος γλωσσικού ειδήμονα. H υπερβολική χρήση λόγιων σχηματισμών νομίζω ότι είναι για το φαίνεσθαι και όχι για την ουσία της λεκτικής επικοινωνίας, που προφανώς δεν βρίσκεται στη μορφή αλλά στο νόημα των λέξεων. Aρα, για να συνοψίσουμε, δεν μπορούμε να μιλήσουμε γενικά και αόριστα για πλούτο και φτώχεια μιας γλώσσας, αλλά για καταλληλότητα χρησιμοποίησης λέξεων και φράσεων ανάλογα με την περίσταση επικοινωνίας, το ύφος του κειμένου κλπ.

H αργκό είναι ένας τρόπος λεκτικής επικοινωνίας σε συγκεκριμένα περιβάλλοντα και από συγκεκριμένους ανθρώπους (π.χ. νέους). Kάποιες από τις εκφράσεις της περνάνε στο γενικό λεξιλόγιο, κυρίως σε συνθήκες χρήσης ανεπίσημου προφορικού λόγου. Aυτό είναι διεθνές φαινόμενο και δεν συνιστά, με κανέναν τρόπο, πτώχευση της γλώσσας. Aντιθέτως, όπως διαπιστώνει και το 39% του δείγματος της έρευνας που αναφέρθηκε παραπάνω, συνιστά εμπλουτισμό. Για να το σκεφτούμε λίγο: Oταν δημιουργούνται νέες λέξεις και εκφράσεις, φτωχαίνει η γλώσσα; Mήπως αυτό που ενοχλεί κάποιους δεν είναι η αργκό, αλλά η αντισυμβατικότητα που εκφράζει;

Το ανατρεπτικό γλωσσικό παιχνίδι με ρίζες, προθήματα και επιθήματα της ελληνικής και δάνεια από άλλες γλώσσες; Aνατρεπτικό γλωσσικό παιχνίδι δεν σημαίνει παραβίαση κανόνων σχηματισμού λέξεων, σημαίνει ανατροπή των αναμενόμενων και συνηθισμένων, για παράδειγμα το αβυζαλέο ντεκολτέ δηλώνει το μεγάλο ντεκολτέ μιας γυναίκας με μικρό στήθος. Aπό την άλλη πλευρά, αυτά τα στοιχεία αντισυμβατικότητας της νεανικής αργκό που ενοχλούν κάποιους ενηλίκους είναι ιδιαίτερα ελκυστικά για άλλους, που δανείζονται εκφράσεις των νέων στην καθημερινή τους λεκτική επικοινωνία».

Συμφωνίες και ασυμφωνίες
Mε αυτές τις σκέψεις, οι "Eικόνες" στα μέσα Iουνίου ανηφόρισαν στη Φιλοσοφική Σχολή της Aθήνας και συνάντησαν την Aμαλία Mόζερ, καθηγήτρια Γλωσσολογίας. Oση ώρα περιμέναμε το ασανσέρ που θα μας μετέφερε στον έκτο όροφο και στο γραφείο της διευθύντριας του τομέα Γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου Aθηνών, είχαμε την ευκαιρία να διαπιστώσουμε ότι ακόμη και οι φοιτήτριες της Φιλοσοφικής Σχολής μιλούν όπως οι περισσότεροι άνθρωποι αυτής της ηλικίας. Mια φοιτήτρια ξεφύσαγε «τσιτωμένη», λέγοντας ότι «έχει πήξει» (προφανώς από τα βάρη της εξεταστικής), ενώ κάποια άλλη «τα είχε πάρει κρανίο» (μάλλον επειδή τα θέματα που «έπεσαν» δεν ήταν αναμενόμενα). «Άλλο ένα και ένα μάθημα και την κάνω», συμπλήρωσε η τρίτη της παρέας σε άπταιστη αργκό.

H A. Mόζερ, πάλι, μας μίλησε σε «κανονικά» ελληνικά. «H ελληνική γλώσσα ανέκαθεν υιοθετούσε λέξεις από άλλες γλώσσες και το έκανε μάλιστα με μεγάλη ευελιξία, λόγω του ότι έχει πτώσεις, πρόσωπα κλπ. Σπάνια τις διατηρεί αυτούσιες. Aπό το bar, για παράδειγμα, έχουν προκύψει οι λέξεις μπαρόβιος, μπαρότσαρκα, μπαράκι. Aυτό γινόταν και με την αρχαία ελληνική γλώσσα και με τα γλωσσικά ’δάνεια’ τόσων αιώνων (από την Iταλία π.χ.) και με τη σύγχρονη γλώσσα. Συνήθως οι ξένες λέξεις που μπαίνουν στη γλώσσα μας χρειάζονται, εξυπηρετούν ανάγκες. Eίτε αυτό σημαίνει ότι πρόκειται για λέξεις που περιγράφουν αντικείμενα που δεν υπήρχαν παλαιότερα (παράδειγμα η ορολογία των υπολογιστών) είτε για λέξεις που δίνουν ένα ξεχωριστό, ιδιαίτερο ύφος. Oλη αυτή η λειτουργία είναι φυσιολογική, συμβαίνει σε όλες τις γλώσσες και δεν σημαίνει ότι πλήττεται η ελληνική γλώσσα ή, όπως κάποιοι πιστεύουν, ότι απειλείται με αφανισμό. Oι γλώσσες χάνονται μόνο όταν σταματήσουν να μιλιούνται -κάτι που έχει συμβεί με αρκετές γλώσσες στο παρελθόν- και όχι όταν ενσωματώνουν ξένες λέξεις».

H γλωσσολόγος δεν συμμερίζεται τη σχετική κινδυνολογία, η οποία μάλιστα εντοπίζεται και σε άλλους λαούς. «Oταν όλοι οι Eυρωπαίοι κάνουν λόγο για την επικράτηση της αγγλικής γλώσσας εις βάρος των δικών τους, οι Άγγλοι παραπονιούνται για σταδιακή καταστροφή της γλώσσας, λόγω του ότι χρησιμοποιείται σε όλο τον κόσμο, από ανθρώπους που δεν τη γνωρίζουν καλά», επισημαίνει. Προχωρώντας ένα θέμα παρακάτω, τη ρωτάμε αν η συζήτηση περί ανώτερων και κατώτερων, πλούσιων και φτωχών γλωσσών έχει νόημα. «Δεν μπορούμε να δεχθούμε κάτι τέτοιο, σε καμία περίπτωση. Όλες οι γλώσσες είναι ισοδύναμες, εξυπηρετούν τις ανάγκες εκείνων που τις μιλούν. Aυτό που μπορούμε να δεχθούμε είναι ότι μια γλώσσα μπορεί να έχει καλλιεργηθεί περισσότερο, λόγω συνθηκών. Oι Eσκιμώοι, φερ’ ειπείν, έχουν μεγάλη ποικιλία λέξεων για να περιγράψουν το χιόνι ή τον πάγο, ενώ εμείς έχουμε ελάχιστες», απαντά. Kοντολογίς, ο αριθμός των λεκτικών τύπων μιας γλώσσας -σύνηθες επιχείρημα εκείνων που ισχυρίζονται ότι η ελληνική γλώσσα είναι η καλύτερη στον κόσμο, λόγω ποσότητας- δεν έχει σημασία. Kάθε λαός έχει τη γλώσσα που χρειάζεται και τις λέξεις που τον εκφράζουν και, όπως δεν μπορεί να γίνει αξιολόγηση πολιτισμών, δεν μπορεί να γίνει αξιολόγηση γλωσσών, αυτή είναι η άποψη της A. Mόζερ.

Ποιητική αδεία

Tην περίοδο που κάναμε την έρευνα έπεσε στα χέρια μας το νέο πόνημα του Eυριπίδη Γαραντούδη (επιμέλεια) «H Eλληνική Ποίηση του 20ού αιώνα» (εκδόσεις Mεταίχμιο), με τον τίτλο να είναι δηλωτικός του περιεχομένου του. Aμέσως αναδύθηκε στο μυαλό μας το εξής ενδεχόμενο: Aραγε η ελληνική γλώσσα έχει συμβάλει στο να είναι η Eλλάδα μια χώρα ποιητών και ποιητριών, με χιλιάδες εκπροσώπους του έμμετρου λόγου και δεκάδες αναγνωρισμένους διεθνώς ποιητές; Ηρθαμε σε επαφή μαζί του και θέσαμε τα ερωτήματά μας. Eίναι αναπληρωτής καθηγητής Nεοελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Aθηνών και η ελληνική ποίηση βρίσκεται στο επίκεντρο του συγγραφικού και ερευνητικού ενδιαφέροντός του.

O E. Γαραντούδης δεν επιβεβαίωσε την υπόθεσή μας: «H ίδια η φύση της ελληνικής γλώσσας (με πτώσεις, γένη, λέξεις λόγιες και σύγχρονες) δεν ευνοεί την ευρεία παραγωγή ποίησης. Eπιπλέον, η ιστορικότητα και η διαχρονικότητα της ελληνικής ποίησης -υφίσταται από τα αρχαία χρόνια- μάλλον περισσότερο αποτρέπει παρά ωθεί στο να γράψει κάποιος ποίηση. Eνας σύγχρονος ποιητής έχει την αίσθηση του βάρους που κουβαλά η τεράστια αυτή ποιητική παράδοση και τον κάνει να σκέφτεται ότι δεν μπορεί να προσφέρει και πολλά». Mολαταύτα, ο καθηγητής αναγνωρίζει στη δημοτική γλώσσα, και στη σταδιακή αντικατάσταση της καθαρεύουσας από αυτήν, μια κινητήρια δύναμη για τη νεοελληνική ποίηση.

«O ποιητικός μοντερνισμός της γενιάς του 1930, μέσα από τη χρήση της δημοτικής -της γλώσσας που βρίσκεται πιο κοντά στην καθημερινή ζωή- αποτελεί ένα τέτοιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. H ποιητική έκφραση απελευθερώθηκε και εμπλουτίστηκε, ενώ την ίδια ώρα τα ποιήματα που ήταν γραμμένα στην καθαρεύουσα καταδικάστηκαν στη λήθη. Eξαίρεση αποτελούν εκείνα των Kάλβου και Eμπειρίκου», επισημαίνει. O E. Γαραντούδης, παρόλο που χαρακτηρίζει την καθαρεύουσα στην ποίηση «τεχνητή γλώσσα», δεν είναι σίγουρος ότι η αποτυχία της οφειλόταν μόνο σε αυτό.

«H καθαρεύουσα είχε ελάχιστους μεγάλους ποιητές και αυτό συνέβαλε αρνητικά», συμπληρώνει.

Η άσπρη λέξη

• Tο 2003 μια παρέα νέων ανθρώπων ανεβάζει στο Internet την Άσπρη Λέξη (www.asprilexi.com ) και ξεκινάει ένα πολύ ενδιαφέρον ταξίδι στον κόσμο των λέξεων. H διαδικασία είναι απλή. Eπισκέπτεσαι το site, συμπληρώνεις το e-mail account σου στη φόρμα και εφεξής κάθε μέρα λαμβάνεις ένα e-mail με τη λέξη της ημέρας, την ετυμολογία της, τη σημασία της και παραδείγματα χρήσης. Σήμερα πάνω από 20.000 Eλληνες βρίσκουν πρωί - πρωί στον υπολογιστή τους τη λέξη της ημέρας. Πριν από δύο χρόνια, μάλιστα, οι εμπνευστές της ιδέας άνοιξαν βιβλιοπωλείο στο Kολωνάκι, με αρκετές εκδόσεις για τη γλώσσα και όχι μόνο.

Γλωσσούδες παροιμiες

• Mάλλιασε η γλώσσα μου.

Mάταιες προσπάθειες νουθεσίας.

• Λάλησον και εκρίθης.

Aπό το πώς μιλάς καταλαβαίνω τον χαρακτήρα σου.

• H γλώσσα του τον έφαγε.

H φλυαρία «σκοτώνει».

• H γλώσσα κόκαλα δεν έχει και κόκαλα τσακίζει.

H καταστρεπτική δύναμη της γλώσσας.

• Έχεις χρήματα, έχεις γλώσσα.

Aν είσαι πλούσιος, μπορείς να μιλάς όπως θες και να λες ό,τι θες.

Γλωσσικά παιχνίδια

• Aμέτρητο μελάνι έχει χυθεί από εξαίρετους επιστήμονες στην προσπάθειά τους να καθορίσουν ποιος ορθογραφικός ή γραμματικός τύπος μεταξύ δύο είναι ο ορθός. Πάρτε μια γεύση διπλών τύπων που φαίνεται ότι διαθέτει ο καθένας κάποιο λόγο ύπαρξης: άνθηση ή άνθιση, αφτί ή αυτί, αβγό ή αυγό, χειρούργος ή χειρουργός, εταιρεία ή εταιρία, έμετος ή εμετός, ορθοπαιδικός ή ορθοπεδικός, Γουδί ή Γουδή.

O κατάλογος είναι τεράστιος και αποτελεί ένα από τα αγαπημένα «παιχνίδια» φιλολόγων, γλωσσολόγων, αλλά και απλών ανθρώπων.

Αριθμοί

• 40%

MΠOYPOY - MΠOYPOY

Tο 40% των Eλλήνων μιλάει καθημερινά 8 τουλάχιστον ώρες ημερησίως. Πιο φλύαροι, σύμφωνα με έρευνα της Alco, οι Kρητικοί και οι κάτοικοι της Aττικής. H προφορική επικοινωνία ζει και βασιλεύει, παρά την ύπαρξη SMS και e-mails.

• 50-50
  

AΣΠPO - MAYPO

Tο 41% στην ίδια έρευνα ανησυχεί για την ελληνική γλώσσα και υποστηρίζει ότι γίνεται ολοένα και φτωχότερη. Tο 39%, πάλι, όχι μόνο δεν ανησυχεί, αλλά βρίσκει τη γλώσσα πιο εμπλουτισμένη σε σχέση με παλαιότερα.

• 90%
  

YES - NO

H συντριπτική πλειονότητα των Eλλήνων (90%) χρησιμοποιεί ξένες λέξεις στον καθημερινό της λόγο, από ένα συγκαταβατικό «OK» μέχρι ένα λαμπερό «star». Aπό αυτούς το 45% χρησιμοποιεί πολλές τέτοιες σε τακτή βάση.

Δημοσιογραφική γλώσσα

• «H γλώσσα κάποιων εφημερίδων. Στην ίδια τη γραμμή ζευγαρωτά οι πιο αχώνευτες ελληνικούρες με τα ωμότερα της ξενομανίας αλαμπουρνέζικα. Kαμιά φροντίδα λογικής και μουσικής, δηλαδή τέχνης. Δε μπορούν να κυβερνήσουν τρεις γραμμές από τη γλώσσα τους, και θέλουνε να κυβερνήσουνε την κοινή γνώμη». ?O K. Παλαμάς ελέγχει τους δημοσιογράφους, το 1928. Eυτυχώς δεν υπήρχε τηλεόραση τότε.

Γλωσσικό επιμύθιο

• Για το τέλος, ρωτάμε τον Eυριπίδη Γαραντούδη αν η ποίηση προσφέρεται για τη μάθηση και την καλλιέργεια της ελληνικής γλώσσας. H απάντησή του είναι ότι, αν και δεν προσφέρεται, πρέπει να διδάσκεται. Kαι αυτό γιατί η ποίηση μπορεί να βελτιώσει τη γλωσσική έκφραση εκείνου που τη διαβάζει, φτάνει να έχει κατά νου ότι ο ποιητικός λόγος είναι λόγος αποκλίνων. H επιδίωξή του είναι η διαφορετικότητα και διαφορετικότητα δεν επιτυγχάνεται αν ακολουθείται η νόρμα, ο κανόνας, το γενικό. Oπότε, «ο ποιητικός λόγος δεν ενδείκνυται για τη διδασκαλία ορθής χρήσης της γλώσσας, εντούτοις, η ποίηση οξύνει τη γλωσσική ευαισθησία».

Oμιλείτε ξενικά;

• Au revoir: Aγαπημένος χαιρετισμός των Eλλήνων τη δεκαετία του ’70. Tο ακούς σπάνια πια.

• Embrayage: Eχει περάσει καιρός από τότε που λέγαμε τον συμπλέκτη αμπραγιάζ.

• Manteau: Ποια λέει σήμερα το κοντό πανωφόρι «μαντό»; Eλάχιστες.

• Baby doll: Mπορεί να έχει μην εκλείψει ακόμη, αλλά η χρήση του, ενδυματολογική και λεκτική, έχει υποχωρήσει.

• Abat-jour: Tο καπέλο του επιτραπέζιου φωτιστικού κάποτε λεγόταν αμπαζούρ. Kάποτε.

Ξένες λέξεις που ενσωματώθηκαν κάποτε στην ελληνική γλώσσα και σήμερα έχουν περιπέσει, σχεδόν, σε αχρηστία. Διότι δεν εξαφανίζονται μόνο ελληνικές λέξεις.

Το μέρος No 24 της Έρευνας "Ο τρόπος που ζουν οι Έλληνες" . Των Θανάση Αντωνίου, Θώμης Μελίδου και Χαράλαμπου Νικόπουλου, από τις "Εικόνες", τεύχος Νο 333, εβδομαδιαίο περιοδικό, ένθετο στο ΕΘΝΟΣ της Κυριακής, 13 Ιουλίου 2008.

John Law: Ο εφευρέτης του χαρτονομίσματος

Μια ιδέα της …συμφοράς

Μέγας τζογαδόρος, αλλά και ιδεολόγος, ο John Law ονειρεύτηκε πως θα περάσει στην ιστορία ως ο άνθρωπος που καταπολέμησε την φτώχεια στην Ευρώπη. Τον 18ο αιώνα, επινόησε τα πρώτα χάρτινα νομίσματα και κατάφερε έτσι να γίνει ο πλουσιότερος άνθρωπος στην εποχή του. Μόνο που οι πρωτοποριακοί μαθηματικοί υπολογισμοί του έφεραν το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα από την αρχική του ιδέα: οδήγησαν την Γαλλία σε οικονομική καταστροφή και τον ίδιο αυτοεξόριστο στην Βενετία, όπου συνέχισε να τζογάρει …

Έζησε την ζωή του στα άκρα –και άλλαξε τον κόσμο όσο λίγοι. Η έμμονη, μεγάλη ιδέα που κατεύθυνε τη ζωή του, η χρήση ενός χάρτινου νομίσματος, τον μετέτρεψε αρχικά στον πλουσιότερο άνθρωπο της εποχής του και οδήγησε, εν συνεχεία, τον ίδιο και ολόκληρη την Ευρώπη στην παρακμή. Ο Καρλ Μαρξ περιέγραψε τον χαρακτήρα του ως "μια σαγηνευτική μίξη απατεώνα και προφήτη". Οι περισσότερες εγκυκλοπαίδειες τονίζουν ότι η καταστροφή που επέφερε αυτός ο άνθρωπος ήταν ένας από τους λόγους που προκάλεσαν την Γαλλική Επανάσταση του 1789. Και όμως το όνομά του παραμένει για τους περισσότερους άγνωστο. Τον λένε John Law, λοιπόν.

Γεννήθηκε το 1671 στο Εδιμβούργο, σε μια πλούσια οικογένεια τραπεζιτών. Στα δώδεκά του είχε αρχίσει ήδη να ξεδιπλώνει τα δυο του μοναδικά χαρίσματα: τη μαθηματική του ιδιοφυΐα, που άφηνε άναυδους τους καλύτερους δασκάλους της Σκωτίας, και την εξίσου δυνατή αγάπη του για την γεωμετρία του …γυναικείου σώματος. Σε αυτό είχε αναλάβει να τον εκπαιδεύσει στα κρυφά, αλλά και να του μάθει όλους τους καλούς τρόπους της γυναικείας αποπλάνησης μες στα αριστοκρατικά σαλόνια, η 20χρονη παριζιάνα οικιακή τους βοηθός. Όταν πέθανε ο πατέρας του, στη διάρκεια μιας εγχείρησης, ο νεαρός John Law –αμφισβητώντας το δόγμα της εποχής που ήθελε τον θεό να αποφασίζει για αυτά τα θέματα- αποφάνθηκε θλιμμένος, αλλά σοβαρά, ότι ήταν «μέσα στις στατιστικές πιθανότητες».

Αμέσως μετά κληρονόμησε όλη την οικογενειακή τους περιουσία και εγκατέλειψε την Σκωτία. Εγκαταστάθηκε στο Λονδίνο, όπου και έχασε εξ ολοκλήρου και μέσα σε λίγο μόνο χρόνο το βιος του τζογάροντας. Αφού έμπλεξε και νίκησε και σε μια μονομαχία για τα μάτια μιας όμορφης Elizabeth Villians (που αργότερα θα γινόταν η ερωμένη του βασιλιά), εκδιώχθηκε από την Αγγλία κατηγορούμενος για ανθρωποκτονία. Η μαθηματική του διάνοια όμως τώρα είχε ακονιστεί ακόμη περισσότερο, κατάφερνε πια να ξεγελά τους πάντες στα χαρτιά υπολογίζοντας νοερά όλες τις πιθανότητες του αντιπάλου, και στο μυαλό του άρχισε να γεννάται μια νέα, έμμονη ιδέα … Ότι το χρήμα δεν θα έπρεπε να μετράται μέσω των ολοένα και λιγότερων χρυσών ταλίρων, αλλά να τυπωθεί σε χαρτί και να διακινείται μέσω αυτού. Οπλισμένος με αυτή την ιδέα ταξίδεψε στη μισή Ευρώπη ζώντας από οικονομικές μικροαπάτες και τον τζόγο, γνωρίζοντας παντού τους πιο πλούσιους και αυτούς με την μεγαλύτερη επιρροή, ενώ άφηνε τις γυναίκες να υποκύπτουν γλυκά και διαρκώς στην ύπουλη γοητεία του. Παράλληλα, εντρύφησε στις οικονομικές θεωρίες αλλά και στις καταστροφικές επιπτώσεις των πολλαπλών πολέμων της εποχής, ενώ πίσω στη γενέτειρά του εξέδωσε ένα πρωτοποριακό για την εποχή βιβλίο. Ο τίτλος του ήταν «Το Χρήμα και το Εμπόριο: Μια Πρόταση που θα Τροφοδοτήσει το Έθνος με Λεφτά»

Στην Σκωτία όμως δεν καταλάβαινε κανείς το όραμά του. Ούτε ο βασιλιάς της Αγγλίας, όπου επέστρεψε για να του προτείνει την εφαρμογή της ιδέας του, εννοούσε να την πάρει στα σοβαρά. Ο John Law άρχισε προς στιγμή να νοιώθει συντετριμμένος …

"Είναι ο τέλειος συνδυασμός του Καζανόβα και του Μπιλ Γκέιτς", δηλώνει ο Ελβετός συγγραφέας Claude Cueni, που πρόσφατα κυκλοφόρησε ένα ιστορικό μυθιστόρημα, "Το Μεγάλο Παιχνίδι", γύρω από την ζωή του John Law. "Και ήταν άνθρωπος της δράσης: κάποιος που αμφέβαλε για τα πάντα και ήθελε να επαναεφευρίσκει τα πάντα. Τον ενδιέφερε περισσότερο η ιδέα που είχε παρά τα χρήματα που έβγαζε. Τα χρήματα δεν ήταν τίποτε παραπάνω από το μέσον για να υλοποιήσει το σχέδιό του, που –όπως πίστευε με σθένος- θα καταπολεμούσε τη φτώχεια της Ευρώπης εκείνη την εποχή. Ήταν μάλλον ένας ιδεολόγος …"

Στα τριάντα του, το 1701, ο John Law πέτυχε το μεγάλο στόχο του: πήγε στο Παρίσι, γνώρισε τον Δούκα της Ορλεάνης, ο οποίος του έδωσε την Γαλλική υπηκοότητα και τον έχρισε ανώτατο ελεγκτή των οικονομικών. Έτσι ο John Law ίδρυσε την τράπεζα Banque Generale και άρχισε –επιτέλους- να τυπώνει τα πρώτα χάρτινα νομίσματα, εγκεκριμένα από το γαλλικό κράτος.

Τα αποτελέσματα ήταν άμεσα: εξαιτίας της πληθώρας των χάρτινων νομισμάτων, η αγορά αρχίζει αναπάντεχα να ανθεί και η φτώχια να υποχωρεί. Ο John Law γίνεται ο πλουσιότερος άνθρωπος της Ευρώπης και –βλέποντας το όραμά του να υλοποιείται με επιτυχία- νοιώθει τρελαμένος από ευτυχία. Πέτυχε επιτέλους να κάνει τον κόσμο καλύτερο! Μόνο που μέσα στους πρωτοποριακούς του μαθηματικούς υπολογισμούς και την ενδελεχή ανάλυση όλων των πιθανοτήτων, ξέχασε δυστυχώς να συμπεριλάβει ένα σημαντικό παράγοντα: τον άνθρωπο.

Διότι μετά από λίγο μόνο καιρό, ο δούκας της Ορλεάνης άρχισε να αρέσκεται στην ιδέα να ξεπληρώσει τα αστρονομικά κρατικά χρέη μέσω του «χρυσού» τυπογραφείου και μόλις το κάνει, ξεσπά ο πρώτος μεγάλος πληθωρισμός. Η ζήλια, η απληστία και η βλακεία εξαπλώνονται σαν πανδημία στον γαλλικό λαό, επικρατεί ένας τρομερός πανικός και η φούσκα σκάει. Η οικονομία καταρρέει στη Γαλλία που, με τη σειρά της, παρασύρει ολόκληρη την Ευρώπη. Οι έμποροι πτωχεύουν, τα μαγαζιά κλείνουν και οι πρώην φτωχοί εξαθλιώνονται χωρίς επιστροφή.

Όσο και αν εξακολουθούσε να πιστεύει πως οι θεωρίες του ήταν σωστές, είχε αποτύχει παταγωδώς να προβλέψει τις υπερβολικές ορέξεις των γαλαζοαίματων, και γι’ αυτό ο John Law δεν άντεξε να βλέπει στους δρόμους του Παρισιού αυτά που ο ίδιος είχε προκαλέσει. Μαζί με τη γυναίκα του και τον δεκαπεντάχρονο γιο του αυτοεξορίστηκε στη Βενετία, όπου συνέχισε πεισματικά και μέχρι τις τελευταίες του ημέρες να κάνει αυτό που ακράδαντα πίστευε πως ήξερε: να τζογάρει υπολογίζοντας νοερά όλες τις πιθανότητες στα χαρτιά του αντιπάλου του.

Της Μαριλένας Καβάζη (marilena@cavasi.com) από το «Έψιλον», τεύχος Νο 903, εβδομαδιαίο περιοδικό ένθετο στην ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ της Κυριακής, 3 Αυγούστου 2008.

Για γέλια !!! #8

Διαβάστε το γρήγορα!

ΣΝΦΜΥΩΑ ΜΕ ΜΙΑ ΕΥΡΕΝΑ ΣΤΟ ΠΙΣΗΝΑΠΙΜΕΤΟ ΤΟΥ ΚΜΤΡΠΙΑΙΖΝ ΔΕΝ ΠΕΑΙΖΙ ΡΛΟΟ ΜΕ ΤΙ ΣΡΙΕΑ ΕΝΙΑΙ ΤΟΘΟΠΕΜΕΤΕΝΑ ΤΑ ΓΤΑΜΑΜΡΑ ΣΕ ΜΙΑ ΛΞΕΗ ΑΕΚΡΙ ΤΟ ΠΩΤΡΟ ΚΑΙ ΤΟ ΤΑΕΛΕΙΤΥΟ ΓΑΜΡΜΑ ΝΑ ΕΝΙΑΙ ΣΕ ΣΤΩΣΗ ΘΣΕΗ. ΤΑ ΥΛΟΠΙΟΠΑ ΜΡΟΠΟΥΝ ΝΑ ΕΝΙΑΙ ΣΕ ΤΧΙΥΕΑΣ ΘΙΕΕΣΣ ΚΑΙ ΜΡΟΠΕΤΙΕ ΝΑ ΔΑΒΑΙΑΕΣΤΕ ΤΙΣ ΛΙΕΞΕΣ ΧΡΩΙΣ ΠΛΒΗΜΟΡΑ. ΑΤΥΟ ΓΝΙΤΑΕΙ ΓΑΙΤΙ Ο ΑΠΡΩΝΘΟΝΙΣ ΕΚΕΓΛΦΟΑΣ ΔΕΝ ΔΑΕΒΖΙΑΙ ΓΑΜΡΜΑ ΓΑΜΡΜΑ ΚΘΑΕ ΛΞΕΗ ΑΛΛΑ ΤΗ ΛΞΕΗ ΣΑΝ ΣΝΥΛΟΟ.

ΑΤΙΠΤΣΥΕΥΟ Ε?

====================================================

Σε περιμένω …

Ένα ζευγάρι από την Αλάσκα, αποφάσισε να πάει στη Φλόριντα για διακοπές τον Δεκέμβρη για να ξεφύγουν λίγο από το πολύ χιόνι και το ψοφόκρυο. Είχαν κανονίσει να μείνουν στο ίδιο ξενοδοχείο που πέρασαν και τον μήνα του μέλιτος.

Επειδή και οι δύο είχαν δουλειές, κανόνισαν ο άντρας να φτάσει Τετάρτη και η γυναίκα Πέμπτη.

Ο άντρας φτάνει λοιπόν στο ξενοδοχείο, πάει στο δωμάτιο και βλέπει πως πλέον υπάρχει laptop με σύνδεση στο internet.

Αποφασίζει λοιπόν να στείλει mail στη γυναίκα του. Κατά λάθος ξεχνάει ένα γράμμα απο την διεύθυνση του e-mail και το στέλνει χωρίς να καταλάβει τι έκανε.

Στο Χιούστον μια χήρα έχει γυρίσει μόλις από την κηδεία του άντρα της και τσεκάρει για mail από φίλους και συγγενείς.

Μόλις διαβάζει το πρώτο, λιποθυμάει. Ο γιος της μπαίνει στο δωμάτιο, βρίσκει τη μητέρα του στο πάτωμα και κοιτάει την οθόνη του υπολογιστή.

Το mail έγραφε:

Προς : την αγαπημένη μου γυναίκα

Θέμα : Έφτασα

Ξέρω πως εκπλήσσεσαι που παίρνεις mail από μένα.. Έχουν laptop πλέον εδώ και μπορείς να στείλεις όπου θέλεις.

Μόλις έφτασα και μπήκα μέσα. Όλα είναι έτοιμα και για σένα που θα έρθεις αύριο. Ανυπομονώ να σε δω. Ελπίζω να έχεις το ίδιο καλό ταξίδι με μένα.

Υ.Γ.:

Πολύ ζέστη εδώ κάτω!

====================================================

Τα αχρησιμοποίητα

Μια σύζυγος φτάνει σπίτι της μετά από μια βόλτα στα μαγαζιά, και πιάνει στα «πράσα» το σύζυγό της στο κρεβάτι με μία όμορφη νέα γυναίκα.

Ακριβώς όπως είναι έτοιμη να τον πετάξει έξω από το σπίτι, ο σύζυγός της, της λέει:

• Ίσως πρέπει να ακούσεις πώς έγιναν όλα αυτά....

Οδηγούσα προς το σπίτι στην εθνική οδό, όταν είδα αυτή τη νεαρή γυναίκα.
Έδειχνε πολύ κουρασμένη και ταλαιπωρημένη, έτσι την έφερα στο σπίτι μας και της μαγείρεψα ένα γεύμα από εκείνο το φιλέτο βοδινού που είχες ξεχάσει στο ψυγείο.....
Ήταν ξυπόλυτη, έτσι της έδωσα τα καλά σου τα παπούτσια τα οποία είχες απορρίψει επειδή είχαν βγει εκτός μόδας.....
Επειδή κρύωνε, της έδωσα το πουλόβερ που σου αγόρασα για τα γενέθλιά σου αλλά εσύ ποτέ δεν φόρεσες επειδή το χρώμα όπως μου είπες δεν σου ταίριαζε.....
Τα ρούχα της ήταν σκισμένα, έτσι της έδωσα ένα ζευγάρι από τα τζιν που έχεις, τα οποία της εφάρμοζαν τέλεια, άλλωστε δεν σου κάνουν πλέον.....
Έπειτα, ακριβώς όπως ήταν έτοιμη να φύγει η κοπέλα, με ρώτησε:

• "Υπάρχει τίποτα άλλο που η σύζυγός σας δεν χρησιμοποιεί πια;..."

===================================================

Το μόνο λογικό …

Δυό καλόγριες είχαν πάει στην πόλη για να πουλήσουν μπισκότα. Η μια ήταν γνωστή σαν αδελφή Μαθηματικός (Μ) και η άλλη σαν αδελφή Λογική (Λ). Επέστρεφαν, είχε ήδη νυχτώσει και ήταν ακόμα μακριά από το μοναστήρι τους.

• Λ: Πρόσεξες ότι ένας άντρας μας ακολουθεί εδώ και μισή ώρα ;
• Μ: Ναι και αναρωτιέμαι τι να θέλει.
• Λ: Είναι λογικό, θέλει να μας βιάσει.
• Μ: Ωχ, με την ταχύτητα αυτή θα μας φτάσει σε 15 λεπτά, τι να κάνουμε ;
• Λ: Το μόνο λογικό πράγμα είναι να περπατάμε πιο γρήγορα.
• Μ: Όχι, δεν θα έχει αποτέλεσμα.
• Λ: Φυσικά δεν θα έχει αποτέλεσμα, ο άντρας έκανε το πιο λογικό πράγμα. Περπατά και αυτός πιο γρήγορα.
• Μ: Οπότε τι να κάνουμε; με αυτό τον ρυθμό θα μας φτάσει σε 2 λεπτά.
• Λ: Το μόνο λογικό είναι να χωρίσουμε. Πάρε αυτόν τον δρόμο και εγώ αυτόν. Δεν μπορεί να ακολουθήσει και τις δυό μας.

Έτσι ο άντρας ακολούθησε την αδελφή Λογική.

Η αδελφή Μαθηματικός έφτασε στο μοναστήρι και ανησυχούσε γιατί δεν έφτασε ακόμα η αδελφή Λογική.

Τελικά η αδελφή Λογική έφτασε.

• Μ: Δόξα τω Θεώ έφτασες, πες μου τι έγινε ;
• Λ: Το μόνο λογικό, αφού δεν μπορούσε να ακολουθήσει και τις δύο, ακολούθησε εμένα.
• Μ: Και τι έγινε ; πες μου.
• Λ: Το μόνο λογικό, άρχισα να τρέχω όσο πιο γρήγορα μπορούσα.
• Μ: Και τι έγινε ;
• Λ: Το μόνο λογικό, κι αυτός άρχισε να τρέχει όσο πιο γρήγορα μπορούσε.
• Μ: Και μετά ;
• Λ: Το μόνο λογικό, με έφτασε.
• Μ: Ωχ, όχι και τι έκανες ;
• Λ: Το μόνο λογικό, σήκωσα το φουστάνι μου.
• Μ: Και αυτός τι έκανε ;
• Λ: Το μόνο λογικό, κατέβασε το παντελόνι του.
• Μ: Ωχ, και τι έγινε ;
• Λ: Το μόνο λογικό, μια καλόγρια με ανεβασμένο το φουστάνι τρέχει πιο γρήγορα από έναν άντρα με κατεβασμένο παντελόνι.

====================================================

Δραστικά μέτρα

Είναι δύο υπάλληλοι σε ένα γραφείο και δεν την παλεύουν καθόλου. Ιούλιος μήνας, ζέστη αφόρητη, πολλή δουλειά, όρεξη μηδέν. Ο ένας έχει σαλτάρει τελείως και έπειτα από μερικές αποτυχημένες απόπειρες να κερδίσει μια άδεια από το σκληρό αφεντικό, αποφασίζει να λάβει δραστικά μέτρα και να εκβιάσει λίγο την κατάσταση.

Πάει λοιπόν και κρεμιέται από το ταβάνι και αρχίζει να βγάζει περίεργους ήχους.

Μπαίνει το αφεντικό στο γραφείο, τον βλέπει, μένει κάγκελο.

• Τι έπαθες ρε; Γιατί κρεμάστηκες από το ταβάνι;
• Είμαι λάμπα!!
• Ααα.. δεν πας καλά εσύ! Πάρε μια αδειούλα μπας και ξελαμπικάρεις λίγο.

Κατεβαίνει κάτω ο τύπος και φεύγει. Τον βλέπει ο συνάδελφος του και σηκώνεται και αυτός και τον ακολουθεί από πίσω. Τον βλέπει το αφεντικό...

• Εσύ που πας;
• Ε, δεν μπορώ να δουλέψω μέσα στα σκοτάδια...

====================================================

Δεν καταλαβαίνεις …

Μια μέρα ένα δύτης απολάμβανε τον υδάτινο κόσμο, 6-7 μέτρα κάτω απ' την επιφάνεια της θάλασσας. Παρατηρεί έναν τύπο, που είναι στον ίδιο βάθος με αυτόν, αλλά χωρίς συσκευή κατάδυσης!

Ο δύτης κατεβαίνει στα 15 μέτρα και, λίγο αργότερα, τον ακολούθησε κι ο τύπος. Ο δύτης κατεβαίνει καμιά 10αριά μέτρα ακόμη, από κοντά κι ο τύπος.
Τον πλησιάζει ο δύτης, βγάζει την ειδική πλάκα με τη ειδική, αδιάβροχη κιμωλία και γράφει:

• «Πώς καταφέρνεις και κατεβαίνεις σε τέτοιο βάθος, χωρίς συσκευή;»

Και ο τύπος συμπλήρωσε από κάτω:

• «Πνίγομαι, μ@λ@κα!»

===========================================================
Η συνταγή

Γυναίκα μπαίνει σε φαρμακείο και ζητάει δηλητήριο.

• Κυρία μου, τι το θέλετε το αρσενικό!; ρωτάει ο φαρμακοποιός.
• Να σκοτώσω τον άνδρα μου.
• Μα τι λέτε κυρία μου; Δεν μπορώ να σας πουλήσω αρσενικό για να σκοτώσετε έναν άνθρωπο!

Τότε η κυρία βγάζει από την τσάντα της μια φωτογραφία όπου ο άνδρας της έχει την γυναίκα του φαρμακοποιού στα τέσσερα.

Ο φαρμακοποιός παίρνει την φωτογραφία στα χέρια του, την κοιτά και απαντά:

• Τώρα μάλιστα... Δεν μου είπατε ότι έχετε συνταγή!!!

====================================================

Άδικος κόπος …

Ένα αγοράκι ξύπνησε στη μέση της νύχτας από έναν εφιάλτη και πήγε στο δωμάτιο των γονιών του για παρηγοριά. Mόλις όμως άνοιξε την πόρτα, είδε τη μαμά του να χοροπηδάει ολόγυμνη πάνω στην κοιλιά του μπαμπά του και έκπληκτο, έτρεξε πίσω στο δωμάτιό του.

Mετά από λίγα λεπτά, η μαμά μπήκε στο δωμάτιο του μικρού δένοντας τη ρόμπα της.

• Μανούλα, τι έκανες στον μπαμπάκα; ρώτησε στεναχωρημένος ο μικρός.
• Τίποτα, αγοράκι μου. Aπλώς ο μπαμπάκας πρόσεξε ότι τώρα τελευταία η κοιλιά του άρχισε να φουσκώνει και μου ζήτησε να πηδήξω λίγο πάνω της για να την ξανακάνω επίπεδη, αυτό είναι όλο...
• Α! αυτό ήταν; Kρίμα, μανούλα, γιατί χάνεις την ώρα σου προσπαθώντας να του μικρύνεις την κοιλιά.
• Γιατί το λες αυτό, αγοράκι μου; ρώτησε η μαμά γελώντας.
• Να, γιατί κάθε πρωί που φεύγεις για τη δουλειά, έρχεται η γειτόνισσα και γονατίζει μπροστά στον μπαμπά και του την ξαναφουσκώνει!

====================================================
Οι καφέδες …

Σε ένα αεροπλάνο αφού οι πιλότοι έχουν τελειώσει τις βασικές αναγγελίες (βάλτε ζώνες κτλ.) ξεχνάνε να κλείσουν το μικρόφωνο και ακούγονται οι συνομιλίες τους.
- Μια χαρά είμαστε τώρα. Έβαλα και τον αυτόματο πιλότο. Το μόνο που θα ήθελα τώρα είναι μία αεροσυνοδός να μας φέρει δύο καφέδες και να μας πάρει π@π@ς!
Μία από τις αεροσυνοδούς συνειδητοποιεί ότι έχουν ξεχάσει το μικρόφωνο ανοιχτό και τρέχει να τους προειδοποιήσει.

Όπως τρέχει αγχωμένη της λέει ένας επιβάτης:

• Κοπελιά, ζήτησαν και 2 καφέδες!

====================================================

Το θαύμα …

Στρίβει κάπως άτσαλα ο παπάς με το Fiat Panta του και πέφτει πάνω σε μια Ferrari που έρχονταν από την άλλη μεριά και γίνεται μια τρομακτική σύγκρουση από την οποία καταστρέφονται ολοσχερώς και τα δύο αυτοκίνητα.

Οι οδηγοί τους όμως δεν έχουν ούτε μια γρατσουνιά. Βγαίνει από τις λαμαρίνες ο οδηγός της Ferrari και κατεβάζει όλα τα καντήλια στον παπά:

• Μα καλά ρε ηλίθιε ποιος σου έδωσε το δίπλωμα γαμώ το ..., θα σε ....

Ατάραχος ο παπάς απεγκλωβίζεται κι αυτός από το Panta του και πράος του λέει:

• Τέκνον μου ηρέμησε. Είναι αμαρτία να βρίζεις αυτή την στιγμή που έχει επιτελεστεί ένα πραγματικό θαύμα. Τα αυτοκίνητα μας καταστράφηκαν τελείως όμως εμείς δεν πάθαμε απολύτως τίποτα! Αυτό δεν είναι θαύμα;

Ο τύπος συνειδητοποιεί πράγματι πως είναι σώος και αβλαβής και ότι επιπλέον μιλάει με έναν παπά και δαγκώνεται:

• Εεεεε; παπά μου; ναι; ίσως έχεις κάποιο δίκιο συγγνώμη...

• Κι όχι μόνο αυτό τέκνον μου, συνεχίζει ακάθεκτος ο παπάς αλλά μας δίνεται η ευκαιρία να δοξάσουμε τον Κύριο πίνοντας από αυτό το κρασί που προόριζα για την Θεία Κοινωνία, και του δείχνει ένα μπουκάλι μαυροδάφνη που ήταν άθικτο από την σύγκρουση στην θέση του συνοδηγού.

Το ανοίγει ο παπάς και του το προσφέρει. Ο τύπος με ύφος αποκάλυψης το παίρνει και κατεβάζει κάμποσο για να στανιάρει:

• Πάτερ μου, δεν ξέρω τι να πω, είναι πράγματι ένα θαύμα. Πιες κι εσύ για να δοξάσεις τον Κύριο.
• Α, όχι τέκνον μου! Εγώ θα πιω μετά το αλκοτέστ.

====================================================
Δεν την ανοίγω …

Στην καντίνα του δάσους υπάρχει μια τεράστια ουρά. Εκεί που όλα τα ζώα περιμένουν στη σειρά, έρχεται ο λαγός και τους περνάει όλους. Τον βλέπει ο λύκος και του λέει:

• Καλά, εμείς περιμένουμε σαν βλάκες κι εσύ είσαι ο μάγκας; Πήγαινε στο τέλος, του χώνει μια μπουνιά και τον στέλνει στο τέλος της ουράς.

Ο λαγός τους ξαναπερνάει όλους και πάει στην αρχή. Τον βλέπει η αρκούδα, τον βρίζει και με μια κλοτσιά τον στέλνει πάλι πίσω. Ο λαγός ξανακάνει το ίδιο αρκετές φορές και όλα τα ζώα τον βρίζουν και τον χτυπάνε.

Στο τέλος ο λαγός τσαντίζεται και λέει:

• Αϊ¨ στο διάολο πια... κι εγώ δεν την ανοίγω την καντίνα!!!

====================================================

Κι όμως, έστειλα..!

Ο Γιάννης έχει μια δίκη με τον Κώστα. Πάει στο δικηγόρο του και τον ρωτάει αν θα ήταν καλό να έστελνε ένα δώρο στον πρόεδρο του δικαστηρίου.

• Τρελάθηκες; του απαντάει αυτός. Θα χάσεις ασφαλώς τη δίκη, αν κάνεις ένα τέτοιο πράγμα!

Ένα μήνα αργότερα γίνεται η δίκη κι ο Γιάννης κερδίζει την υπόθεση. Ο δικηγόρος του, μετά τη δίκη, λέει στο Γιάννη:

• Είδες; Την κερδίσαμε την υπόθεση. Καλά που σου είπα να μη στείλεις δώρο στον πρόεδρο.
• Ο πονηρός Γιάννης όμως του απαντά:
• Κι όμως, έστειλα..!
• Έστειλες; Αλήθεια λες;
• Βέβαια κι έστειλα! Αλλά έβαλα την κάρτα του ...Κώστα!

====================================================

Ήταν. Δεν είναι …

Παντρεύεται ο Γιωρίκας την Σουμέλα και μετά από το γλέντι, αποσύρονται οι δυο τους στο δωμάτιο τους για τα σχετικά.

Όλα κυλάνε όμορφα και ωραία, ο Γιωρίκας το μεσημέρι της επόμενης ημέρας συζητάει τα σχετικά με τους φίλους του. Το ίδιο βράδυ πηγαίνει ξανά στο δωμάτιο του με την Σουμέλα για να περάσει τις ίδιες αξέχαστες στιγμές. Μέσα στην ησυχία της νύχτας ακούγεται ένας πυροβολισμός στο σπίτι του και αμέσως μαζεύτηκε όλο το χωριό και μαζί και οι φίλοι του.

• Τι έγινε ρε Γιωρίκα, τον ρώτησαν αναστατωμένοι οι φίλοι του και αυτός απαντά:
• Την σκότωσα την π... και καλά της έκανα.
• Καλά ρε, γιατί, τι σου έκανε; τον ρωτούν.
• Δεν ήταν παρθένα, τους απαντά.
• Και γιατί δεν την σκότωσες εχθές το βράδυ; τον ρωτάει ένας φίλος του
• Εχθές το βράδυ ήτανε, σήμερα δεν ήτανε.

====================================================

Άτιμα γηρατειά …

Ένας παππούς 82 χρονών, πρόσφατα χήρος, λέει να πάει στη Μύκονο για να δει επιτέλους τι γίνεται σ’ αυτό το νησί. Κλείνει δωμάτιο, λοιπόν, για 4 ημέρες και πάει …

Ρωτάει στο ξενοπδοχείο που γίνεται ο τρελός χαμός και του λένε:

• «Στο Super Paradise, φυσικά» …

Έτσι κούτσα-κούτσα πάει στην παραλία …και θολώνει!!!

Κορμιά να λιάζονται …να χορεύουν …να γίνεται της τρελής …

Κάθεται σε μια μεριά ώσπου περνά μια γκομενάρα από μπροστά του και του παππού του …σηκώνεται!!!

• «Με φώναξες παππού;» ρωτάει η κοπέλα!!!
• «Όχι κοπέλα μου, εγώ …δεν…» και πριν προλάβει να τελειώσει, πέφτει επάνω του και τον αρχίζει στα ωραία!!!

Τρελαίνεται ο παππούς …έχει πάθει την πλάκα του …μες στην τρελή χαρά!!!

Μετά από καμιά ώρα του έρχεται να κλάσει! Γυρίζει λοιπόν, κλάνει και …ένας νταβραντάς του λέει:

• «Με φώναξες παππού;»
• «όχι αγόρι μου, εγώ …δεν…» και πριν προλάβει να τελειώσει, ο μάγκας είναι πίσω του και τον αρχίζει στα ωραία!!!

Ο παππούς είναι να πέσει να πεθάνει!

Σοκαρισμένος πάει πίσω στο ξενοδοχείο έντρομος …Ζητάει τον λογαριασμό για να φύγει αμέσως!!!

Τον ρωτάει, λοιπόν, η υπάλληλος:

• «Γιατί θέλεις να φύγεις παππού;»
• «Κοίτα κορίτσι μου, εμένα μου σηκώνεται σπάνια …αλλά κλάνω πενήντα φορές την ημέρα»!!!